و ورع و عبادت و اتقا « 1 » مىپيموده ، شبها اكثر بيدارى و صرف عبادت بارى مىفرمود و كمتر چشمان حق‌بين آن سلالهء سيد المرسلين را خواب مىربود . به نيمه‌شب كه همه مست خواب خوش باشند * من و خيال تو و ناله‌هاى دردآلود بالجمله جناب سيد همواره به مطالعهء كتب و درس و تدريس كتب دين مشغول بوده بر اكثر كتب فريقين اطلاع داشته ، وسعت نظر آن جناب از تآليف شريفه‌اش ظاهر و باهر است ، و غالبا عملش بر طريقهء احتياط بود ، و در هر فن از حديث و تفسير و كلام و معانى و بيان و فقه و نجوم و جفر و تواريخ و بعضى از علوم نادره اطلاعى وافر و دستگاهى باهر داشت ، و تحصيل علوم پيش عالم ربانى و فقيه صمدانى ، ملا محمد مقيم كه يكى از اكابر فضلاى كشمير بود فرموده اكثر در حضر و سفر همراه آن جناب بوده ، حتى در سفرى كه ملاى موصوف به جانب لكهنو نموده جناب سيد همراه بوده ، و پدر بزرگوارش سيد صالح كه مرد صالح و عابد و متقى و پرهيزكار بود چندبار به زيارت مرقد مطهر و مشهد مكرم جد خود حضرت امام رضا - عليه آلاف التحية و الثناء - مشرف گشته اكثر اوقات در سفر مىبود ، تا آنكه به شهر كشمير كه مقام مسكن و محل توطن او بود مراجعت مىكرد . در اثناى مراجعت در بلدهء كابل وفات يافته مرقد شريفش در همان‌جا واقع است . مسموع گرديده كه اهاليان ( ! ) آنجا به زيارت مرقدش مىروند . جناب سيد موصوف صبيهء ملا محمد قاسم را كه داماد آخوند ملا محمد مقيم موصوف بود به عقد خود داشت و آنچه از حكايات زهد و ورع و پرهيزكارى جناب سيد موصوف و انهماك « 2 » در عبادات و صفاى نفس قدسيه و ارتباطى كه به عالم قدس داشت به سمع راقم رسيده بسيار است و رساله‌اى جداگانه بايد تا احصاى آن شود . بالجمله اشتغال جناب سيد در انجاح « 3 » مؤمنين و تصلب « 4 » و تشدد در دين مبين بسيار بود و زحمت و مشقت بىشمار در فقر و فاقه براى تحصيل علوم كشيده تا به اين درجه رسيده . از جملهء تأليفات جناب سيد سه جلد كتاب به نظر رسيده و آن هر سه به طرز كشكول‌اند مملو و مشحون از نوادر تحقيقات و غرايب تدقيقات علماى سابقين و حل احاديث مشكله و بسيارى از فنون مختلفه از كتب سالفين نقل فرموده و يك مجلد از آنها كه بسيار ضخيم است به اناسى العيون موسوم شده . جناب سيد دو پسر داشت : يكى از آنان علامهء نحرير و مجتهد نزير النظير آقا سيد على شاه

--> ( 1 ) . اتقا - تقوا ، ورع ، پرهيزكارى . ( 2 ) . انهماك - كوشيدن در كارى . ( 3 ) . انجاح - حاجت روا كردن . ( 4 ) . تصلب - سخت شدن ، سختى كردن .