محمد على آزاد كشميرى

383

نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )

الكامل المدقق المحقق ميرزا محمد - سلمه اللّه تعالى - قد كتب على وجه الرد و البحث على التحفة الاثنى عشرية ان اتفق طلب مرقوماته و مطالعته بوساطتكم فالمأمول ان تبذلوا فى ذلك الجهد » . انتهى . لكن وقت مطالعه چون جوابهاى دندان‌شكن يافته رو از مقابله و مناظره برتافته مگر فاضل رشيد كه جدل و مكابره « 1 » در ضمير او راسخ بود از مسئلهء طهارت خمر و جمع بين الصلاتين چند سطر عبارت را فراگرفته شبهات غير وارده به حيز قلم درآورده خدمت علامه فرستاد . علامه به جواب آن ، مكتوبى در غايت رزانت « 2 » و جزالت « 3 » تحرير فرمود . چون آن مكتوب به فاضل رشيد رسيد براى عدم ظهور عجز به جوابش ورقى چند نوشته موسوم به عزة الراشدين نمود . علامهء موصوف ، تحرير جوابش را سراسر تضييع اوقات شمرده اعراض از جواب او نمود . مگر عالم محقق و فاضل مدقق ، حكيم باقر على خان كه در اواخر عمر خود طرح اقامت به شاه‌جهان‌آباد - حرسها اللّه عن الفتن و الفساد - انداخته بود به جواب باصواب آن پرداخته . علاوه از آن بعضى اعلام از ناصران ملت خير الانام - عليه آلاف التحية و السلام - به تفصيل تمام ، رد و نقض خرافاتش فرموده آن را « معين الصادقين » موصوف ساخت . « 4 » از كتاب مستطاب نزهه آنچه در اين ديار اشتهار يافته جواب پنج باب است : اول و سوم و چهارم و پنجم و نهم . شايد كه علامهء مرحوم مهلت استكتاب باقى مجلدات و نشر نسخ را نيافته يا آنكه مسودات ديگر مجلدات ، غير منقح مانده از اين باعث نوبت انتشار و اشتهار در اين ديار نرسيد . تفصيل مجلدات مذكوره بدين منوال است : باب اول : مشتمل بر رد دعوى فاضل عزيز در حدوث مذهب شيعه و بيان فرق ايشان . باب سوم : در جواب حرفهاى پريشان او كه در احوال اسلاف شيعه گفته . باب چهارم : در رجال و اصول حديث و احوال اخبار و روات . باب پنجم : در مسائل الهيات . باب نهم : در احكامات فقهيه . ديگر از مصنفات آن علامهء مغفور كتابى است مبسوط در رجال مسمى به تاريخ العلماء ، و رساله در علم بديع ، و رسالهء فارسى در صرف ،

--> ( 1 ) . مكابره - ستيزه ، معارضه . ( 2 ) . رزانت - آهستگى ، سنگينى ، استوارى . ( 3 ) . جزالت - محكمى و استوارى . ( 4 ) . معين الصادقين فى رد رجوم الشياطين ، فارسى ، للسيد جعفر المعروف بابى على خان الموسوى البنارسى الدهلوى ، نقض فيه « رجوم الشياطين » الذى كتبه بعض العامة جوابا عن الباب التاسع من « النزهة الاثنى عشرية » للدهلوى قدس سره ( الذريعة ) .