محمد على آزاد كشميرى

375

نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )

33 ) ملا محمد على الكشميرى ملقب به پادشاه [ - 1221 ه ق ] : از تلامذهء ملا عبد الكريم مشهور به « راستگو » است كه يكى از افاضل كشمير است . مولد و منشأ او كشمير و از چندگاه در بلدهء فيض‌آباد رحل اقامت انداخته توطن اختيار نمود . وصف فضائل و كمالات او در كتاب آئينهء حق‌نما مسطور است . راقم را بر تصنيف او اطلاعى نيست مگر بر رسالهء او در بيان فضيلت نماز جماعت كه به احاديث مأثوره و دلايل شرعيه قلمى فرموده . مؤلف كتاب تذكرهء العلماء در احوال جناب سابق الالقاب حضرت غفران مآب ، دلدار على - طاب ثراه - آورده كه وقتى كه جناب غفران مآب در اين بلاد ، بناى اقامت جمعه و جماعت فرمود و اشاعت شعار شريعت نمود باعث آن ملا على مذكور شد كه به ترغيب و تحريض او اين امر خير از نواب آصف الدوله و وزيرش نواب سرفراز الدوله ميرزا حسن رضا خان مرحوم كه از عقيدتمندان ملا على بودند به ظهور پيوست . توضيح اين مطلب آنكه ملا على در رساله‌اى كه ذكرش را نموديم متضمن به تذكرهء كسانى كه لياقت و قابليت پيشنمازى داشتند نوشته و در ابتداى باب چهارم از رساله بر ذكر و مدح جناب غفران مآب پرداخته آن را پيشكش نواب حسن رضا خان مرحوم ساخت چنان‌كه نقل عبارت رسالهء او در احوال جناب غفران مآب نموده شد . وفات ملا على در بلدهء فيض‌آباد اتفاق افتاد و در مقام « نيايه » كه از مواضع آن بلده است در بعض مكانات خود مدفون گرديد . از اولاد ذكور شش پسر داشت كه ايشان هم به زيور علم و حلم آراسته بودند : ملا احمد على ، ملا قاسمعلى و ملا جواد - كه مدفن او در لكهنو در حسينيهء ميرزا بود - و ابو طالب خان - قريب غسل خانهء حكيم مهدىعلى خان واقع است - و ملا اكبر على - كه در سن هيجده‌سالگى فوت كرد - و محمد رضا نصير على در فيض‌آباد در صغر سن وفات يافته . احمد على دو فرزند داشت : محسن كه در حسينيهء ابو طالب خان مدفون شد ، و ملا محمد تقى كه اولاد او الحال موجودند . ملا جواد هم دو فرزند گذاشت : يكى از آنها ظهير الدّين كه اولادش در قيد حياتند . 34 ) العلامة الحكيم ميرزا محمد المتخلص بالكامل بن عنايت احمد خان الكشميرى الدهلوى [ - 1235 ه ق ] : از اجلاى متكلمين و فضلاى ربانيين و اطباى حاذقين بود . پايهء فضل و رشاد و مرتبهء صلاح و