محمد على آزاد كشميرى
345
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
9 ) مولانا الميرزا محمد رفيع بن محمد شفيع مستوفى الممالك : صاحب تحفة العالم آورده كه : « ميرزاى موصوف از افاضل اعلام و اكابر عالىمقام بود و در فنون علميه - خصوص در معقولات - دستگاهى عالى داشت ، و در خداشناسى و درويشى بااينكه در دنيا صاحب جاه خطير بود شبه و نظير نداشت . در اينجا فوتش مسموع شد » . « 1 » و نيز از كتاب مزبور مستفاد مىشود كه وطن ميرزاى موصوف بلدهء آذربايجان است . 10 ) مولانا السيد عبد الكريم بن السيد جواد بن السيد عبد اللّه بن السيد نور الدّين بن السيد نعمة اللّه الجزائرى [ - 1225 ه . ق ] : « 2 » صاحب تحفة العالم آورده : « السيد العليم ، ذو الفضل العظيم ، السيد عبد الكريم بن سيد جواد فاضلى نحرير و عالمى بىنظير و سرآمد پارسايان و عباد و سرخيل اصحاب مكرمت و سداد ، در اكثرى از علوم خاصه فقه و حديث ، امام همام ، و در رياضات و مجاهدات و قوت عبادات از كبراى اولياى عالىمقام از سن صبى تا حين رحلت كه از شصت متجاوز عمر يافت ، در تحصيل معارف دينيه آبله پا ، و در نشر علوم و حقطلبى به اعتلا ، و بغايت كريم النفس و وارسته و بسى قانع و بىساخته بود . شرح كيفيت سلوك و رياضات آن مجاهد را مقامى عظيم بايد و تفصيل آن در حوصلهء تحرير نمىآيد ، و اگر در كليات و آنچه نوشته مىشود مسامحه نرود نيز دفترها به آن مشحون گردد . بالجمله بعد از آنكه به سن چهار پنجسالگى رسيد جد والاى او سيد عبد اللّه به تربيت او همت گماشت و او را به مرحوم سيد زين الدّين سپرد . خطى و سوادى به هم رسانده شروع به عربيت نمود . بعد از استفادهء مبادى از سيد مبرور ، آن والامقام خود به تعليم او پرداخت . به سهل فاصلهاى ، آن بزرگوار رحلت نمود ، خود به استعداد ذاتى و به قوت مطالعه و مذاكره و استفاده از بعض اعمام كرام به مراتب عليا ارتقا يافت . از ابتداى نشو و نما خلوت به مزاجش غالب بود . از مرجعيت مردم حتى از مشاكلت « 3 » و معاشرت اعمام و سلسلهء عالىشان خود نيز دامن كشيده گوشهنشينى اختيار نمود و دربر روى مردم بسته به عبادت و حقطلبى بسر مىبرد . مدتها به شراكت فرزند اكبر او ، سيد محمد ، در
--> ( 1 ) . تحفة العالم ، ص 137 . ( 2 ) . تحفة العالم ، ص 156 . ( 3 ) . مشاكلت - با همديگر موافقت كردن .