محمد على آزاد كشميرى

231

نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )

ملا حيدر على مجلسى درضمن احوال پدر او مير محمد صالح مىفرمايد كه پسرش علامه مير محمد حسين كه دخترزادهء مولانا محمد باقر مجلسى است هم صاحب تصانيف بوده و به واسطهء پدر خود اجازهء ساير روايات و تصانيف مولاناى مذكور را داشت . و از تأليف امير محمد حسين مذكور ، فهرست كتب مصنفهء آخوند محمد باقر مجلسى - عليه الرحمة - است . و نقل كرده‌اند كه امير محمد حسين نيز در زمان خود شيخ الاسلام در اصفهان بود و به خدمت آخوند مجلسى كه جد مادرى او بود تربيت يافته و به خدمت پدر خود تحصيل علم تمام كرده بود . در مرآة الاحوال جهان‌نما مسطور است كه آن عالىجناب در علوم معقول و منقول ، فضائل مآب و در اكثر فنون علميه خاصه در فقه و حديث ، مرجع اولو الالباب بود و در خيرخواهى عباد و انجاح مطالب كافهء مؤمنين دمى تغافل نمىفرمود و در دارالسلطنهء اصفهان به رحمت ايزدى پيوست . در تذكرهء رياض الشعراء تأليف عليقلى خان واله مسطور است كه مير محمد حسين خلف فاضل مرحوم مير محمد صالح شيخ الاسلام اصفهان و دخترزادهء مرحمت‌پناه محمد باقر مجلسى - عليه الرحمة - است . اصل ميرزا از قريهء خاتون‌آباد كه دو فرسنگى اصفهان واقع شده . و آن فاضل مغفور ، تحصيل علوم از خدمت والد و جد مرحوم و فاضل كامل آقا جمال بن آقا حسين خوانسارى و ساير فضلاى عصر نموده در سن شباب به رتبهء عاليهء فضيلت رسيده به افاده و نشر علوم ، اوقات مصروف مىداشت و به انشاد شعر مربوط بود و خط نيكو مىنوشت . در سنهء يك‌هزار و يك‌صد و پنجاه و يك ( 1151 ) هجرى در اصفهان به جوار رحمت الهى پيوست و نعش او را به مشهد مقدس نقل كرده در جوار حضرت امام رضا - عليه السلام - مدفون ساختند . 52 ) بهاء الدّين محمد بن تاج الدّين حسن الاصفهانى [ 1062 - 1137 ه . ق ] : « 1 » از مشاهير مجتهدين و اعاظم محققين ملقب به « فاضل هندى » است . از بلدهء اصفهان به بلاد هندوستان آمده مدتى اقامت داشت لهذا منسوب به « هندى » شد . ولادت باسعادت آن جناب در سنهء اثنتين و ستين بعد الالف است . از جملهء تصانيف مشهوره‌اش در فقه كتاب كشف اللثام در شرح قواعد الاحكام است . همچنين كتاب مناهج [ السوية ] النبوية فى شرح الروضة البهية مشتمل بر شرح و حاشيهء كتاب لمعه است كه شهادت بر فضل و كمال و تبحر علوم او دارد . تاريخ ختم تصنيف كتاب كشف اللثام سنهء يك‌هزار و يك‌صد و پنج ( 1105 ) هجرى است كذا قيل . و در اوايل كتاب مذكوره فرموده كه : « من در وقتى كه از تحصيل ساير علوم معقولات فارغ شدم عمر من به سيزده سال تمام نرسيده بود و پيش از اتمام يازده‌سالگى شروع به تصنيف نمودم و كتاب منية الحريص على فهم

--> ( 1 ) - طبقات اعلام الشيعة ، ص 575 تحت فاضل هندى