محمد على آزاد كشميرى
112
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
ايشان چنين بود - تا آنكه حق تعالى ايشان را به درجات عاليه و مراتب فائقه موفق ساخته به سعادت دنيا و آخرت رسانيد ، و هر دو ايشان به خدمت شيخ على بن سليمان قدمى بحرانى تحصيل علوم نمودند ، و شيخ سليمان مذكور با وجود اشتغال به تدريس و ملازمت علم ، مشغول به امر تجارت بود و صاحب سخا و بخشش بود ، و در قريهء خود در مسجدى كه معروف به « مسجد القدم » است امامت جمعه و جماعت داشت . حكايت كردهاند كه هرگاه وقت غوص مىرسيد و كشتيهاى اهل قريه از غوص برمىآمد شيخ سليمان بن صالح مذكور مىرفت و جميع آنچه ايشان از هر قسم لؤلؤ و اقمشه مىآوردند مىخريد و تاجران بلاد بحرين همه از براى خريدن لؤلؤ به خانهء شيخ مذكور مىآمدند ، زيراكه اهل قريه سواى شيخ مذكور به دست ديگرى نمىفروختند و او به دست تجار نفع مىفروخت و ميان ايشان تقسيم آن مىفرمود . روزى شخصى از اهل قريه لؤلؤى بزرگ به قيمتى اندك به دست او فروخت . ناگاه چون به اصلاح آن امر نمود بسيار خوب برآمد و به قيمت بيشتر فروخته شد . پس چون آن شخص آمد ، شيخ كيفيت حال او بيان فرمود و گفت من از اين قيمت ، رأس مال خود را مىگيرم و باقى از تو است . آن شخص قبول نكرد و گفت : اكنون آنهمه مال تو است زيراكه من هرگاه آن را به تو فروختم اگر فاسد ظاهر مىشد نقصان بر تو بود پس زيادت هم از براى تو است . شيخ راضى نشد تا آنكه ديگران چنين قرار دادند كه بعضى از آن زيادت را شيخ بگيرد و بعضى را به آن شخص بدهد . وفات شيخ مذكور در سال يكهزار و هشتاد و پنج ( 1085 ) در كربلاى معلى واقع شد . و او از شيخ على بن سليمان بحرانى روايت احاديث داشت و شيخ محمود بحرانى از او روايت دارد . شيخ حر عاملى - عليه الرحمة - در امل الآمل ذكرش چنين آورده كه : « شيخ سليمان بن عصفور درازى بحرانى فاضل فقيه و محدّث ورع و عابد ، از جملهء معاصرين است » . 139 ) علامه آقا حسين بن جمال الدّين محمد خوانسارى [ 1016 - 1098 ه ق ] « 1 » : از مشاهير علماى اماميه و كملاى محققين فرقهء حقهء ناجيهء اثنىعشريه - كثرهم الله فى البرية - سرآمد جهابذهء « 2 » اعلام و مرجع فحول كرام و علماى فخام و مستند هر خاص و عام ، صاحب تصانيف
--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعة ، ص 166 ، امل الآمل ، ج 2 ، ص 101 ، سلافة العصر ، ص 499 ، رياض العلماء ، ج 2 ، ص 57 ، جامع الرواة ، قصص الخاقانى ، ج 2 ، ص 36 ، تذكرهء نصرآبادى ، چاپ وحيد ، ص 152 ، چاپ ناجى نصرآبادى ، ص 220 ، نتايج الافكار ، ص 190 . و اكثر كتب تراجم . ( 2 ) . جهابذه - بزرگان دانشمند ( معين ) .