مير سيد على جناب
64
رجال و مشاهير اصفهان ( الاصفهان ) ( فارسي )
آقا خان تولّد آقاى محاسب الدوله آقا خان سنه هزار و دويست و هفتاد و چهار . فرزند حسين قلى خان فرزند ميرزا محمّد خان فرزند بيگلر خان كه تمام در اداره كشيك خانهء سلطنتى بودند . ابتدا در مدرسهء شيخ عبد الحسين تحصيل نموده بعد وارد مدرسه دار الفنون مىگردند . نشان نقرهء علمى و بعد مطلّاى آن و بعد طلاى علمى شير و خورشيد و بعد رقم سرهنگى نظامى . پنجاه تومان اضافه مواجب و بعد سرتيپ به مناسبت ترجمه تاريخ مصر ؛ و بعد ميرپنج و محاسب الدوله . اسلاف او در انقلاب سلطنت دچار زحمات شدند بنابراين ميرزا آقا خان را از طفوليت به تحصيل گذاشتند . تا سن دوازدهسالگى در مدرسهء شيخ عبد الحسين طهران و بعد در مدرسهء دار الفنون به تحصيل مشغول بود . پس از فراغت از درسهاى ابتدايى ، رئيس مدرسه از اولياى او سؤال مىكند كه او را وارد كدام شعبه از تحصيل بنمايند . اينطور هم معمول بوده است كه اولياى محصّلين انتخاب تحصيلات بعد از ابتدايى را مىكردهاند و اغلب يا نظام يا طب را داوطلب مىشدهاند و يا زبان فرانسه ، و شعبهء مهندسى و رياضى و انگليسى در آنوقت كمتر محصّل داشته و كلاس آنها خلوت بود . اوليا هم اختيار انتخاب را با مدرسه مىگذارند و مدرسه او را به شعبه مهندس و انگليسى كه خلوت بود وارد مىسازند و برحسب امتحانات خوبى كه مىداده است در چندين مرتبه داراى نشانهاى متعدد مىشود از قبيل نشان نقرهء علمى و بعد مطلّاى آن و بعد شير و خورشيد طلا كه مدرسه جهت تشويق مىداده است . و بهعلاوه سالى دوازده تومان كه به عموم محصّلين جهت تشويق مواجب داده مىشده است ، ساليانه هم يكصد و پنجاه تومان مواجب از مدرسه دارا مىگردد .