مير سيد على جناب
65
رجال و مشاهير اصفهان ( الاصفهان ) ( فارسي )
محصّلين رياضيات عالى مدرسه كه شاگردان مخصوص حاجى نجم الدوله بودند و عدّهء آنها نسبت به ساير محصّلين « * » كمتر بود يكى از آنها همين ميرزا آقا خان بوده است . كلاسهاى پايينتر رياضى را چهار نفر از شاگردان سابق مدرسه تدريس مىكردند و به سبب آنكه كفايت الحساب نجم الدوله تازه از طبع خارج شده بوده است بعد براى ترويج درس گفتن از روى [ آنها ] ، آنها را جزو دستور كلاسهاى رياضى مىخواستند بكنند و اين چهار نفر معلّمين رياضى « * * » قبول نكرده بودند و استعفا مىدهند و چهار نفر ديگر به جاى آنها معين مىگردند كه يكى از آنها آقا ميرزا آقا خان است و از اين تاريخ جزو معلّمين مدرسهء دار الفنون مىشود . در اين اوقات ناصر الدّين شاه به خيال استخراج معادن ايران مىافتد و چند نفر براى انجام اين كار از انگليسىها استخدام مىكند كه از جمله آنها شيندلر باشد و به تقريبى با ميرزا آقا خان آميزش پيدا مىكند و از وزارت علوم و رئيس مدرسه تقاضا مىنمايد كه آميرزا آقا خان را به ادارهء استخراج معادن بسپارد و از اين به بعد داخل اداره استخراج معادن مىگردد و از مدرسه خارج مىشود . قبل از خارج شدن از مدرسه ، ناصر الدّين شاه كتاب تاريخ مصر را به رئيس مدرسهء دار الفنون مىدهد كه ترجمه شود ، ترجمهء اين كتاب را رئيس مدرسهء دار الفنون محوّل به آميرزا آقا خان مىسازد كه با داشتن اصطلاحات سياسى و مطالب مشكله خوب از عهده ترجمهء آن برمىآيد . وقتى ترجمه را به توسط امين السلطان براى شاه مىبرد سالى يكصد تومان مواجب علاوه بر حقوق سابقه با منصب سرهنگى به او داده مىشود .
--> ( * ) در اصل تحصيلات ( * * ) در اصل " و معلّمين اين چهار نفر رياضى " .