رضا قليخان هدايت
697
مجمع الفصحاء ( فارسي )
646 شيبانى كاشانى و هو فخر النجباء و الادباء ابو نصر فتح اللّه خان بن محمد كاظم خان بن محمد حسين خان رحمة اللّه جد امجدش از حكّام معروف و عمّال مشهور در صفحات عراق خاصه كاشان اميرى شايان باشأن بوده و با تراكمه مكرر محاربه كرده و مظفر آمده و در دولت ملوك قاجاريه معزز و مكرم مىزيسته و محفلش مجمع افاضل و مرجع اكامل عهد بوده ، فرزندانش همه اصحاب كمال و ارباب حال و در عراق و فارس به وزارت و صداقت اختصاص داشتهاند ؛ از آن جمله حاج محمد جعفر سالها در كاشان و اصفهان به امر و نهى مبسوط اليد و ميرزا زين العابدين در شيراز مستوفى و پيشكار شاهزادهء معظم حسين على ميرزا فرمانفرماى سابق بوده و در همگى هنر خاصه در ترقيم نستعليق ثانى مير عماد و در اخلاق بىمانند . همچنين آقا محمد باقر ملقب به خاتم الوزرا و ميرزا عبد الوهاب و ميرزا ابو طالب همگى صاحب كمال و جلال و مجمع حال و قال بودهاند . والد ماجد ابو نصر فتح اللّه خان كه الآن به قوانين عمل و آيين حساب قدوهء ارباب سياق و قبلهء كتّاب است در صفات حميده معروف است و وى هم از جوانى به حضور شاهنشاه مرحوم محمد شاه رحمة اللّه بار يافته و به منادمت و مخادمت نواب وليعهد مخصوص شد و با اغلب شاهزادگان معاشرت گزيد ، اكنون به انزوا مايل است . در شعر مجرد از امثال و اقران فصحاى باستان و بلغاى توران است . در سوانح حالات خود نثرى نگاشته و نظمى بر آن تسميط نموده به مقالات ابو نصر شيبانى موسوم است و در نهايت خوبى است . از اشعار قصايد او اين ابيات تحرير شد : از كوهسارها كه سترد اين نگارها * كايدون چو ساده سيم شد اين كوهسارها در تاخت باد مهر و به غارت فرونوشت * آن پردههاى نيلى و حمرى خمارها سنبل ز سر برون كرد آن پيچوتاب خوش * با چشم نرگس آمد ناز و خمارها بىرنگ و بوى شد همه اطراف بوستان * وز لاله پاك گشت همه لالهزارها كبكان كوهسارى از بيم برف و باد * پنهان شدند در شعب تيره غارها