شكست در آن جنگ ، با اجازه شاه به همراه مادرش به عراق رفت و موقتا مجاور شد و بعد از چند سال سكونت در نجف و بغداد در زمان ناصر الدّين شاه به سفر رفت و سفرنامه‌نويسى را آغاز كرد و استامبول ، قيروان ، حمص ، اسكندريه ، شامات ، دياربكر ، موصل و مكّه را زيارت كرد . پس از آن به تهران بازگشت . و چند سالى ژنرال حضور همايون و جزو سرتيپان اوّل دربار ناصرى بود . سپس به سفر در شهرهاى اطراف پرداخت . در سال 1288 قمرى ( نيمه سلطنت ناصر الدّين شاه ) به سمت توليّت آستان قدس رضوى مفتخر گرديد و اين مأموريت ، دو سال بيشتر به طول نينجاميد و حدود هفت سال بعد هم وفات يافت . او از شاهزادگان صاحب ذوق بود و در شعر ، نقاشى ، موسيقى ، معمارى و برخى ديگر از صنايع ، مهارت داشت . در اصفهان و مشهد و بعضى ديگر از بلاد آثارى از خود به جاى نهاد كه عموما اثرى از آنها به جاى نيست . ديوان او با تلخص « سلطان » به طبع رسيده است و غزل‌هاى روانى تحت تأثير سعدى دارد . منابع متأخر ، عموما او را با برخى از شخصيت‌هاى ديگر خلط كرده‌اند . ( براى زندگىنامه كامل‌تر و نقد و بررسى منابع راجع به او ر ك : مسجدى ، حسين ؛ « سيف الدّوله محمّد ميرزا » ، مجله پژوهشى دانشگاه اصفهان ، جلد سيزدهم ، ش 1 ، 1381 ، صص 90 - 67 )