قطعا ديوان‌بيگى ، مآثر الباقريّه يا حداقل اين قسمت از نظر وفا را راجع به ناطق نديده بوده است . براى مقايسه ، يك‌بار ديگر بخشى از اين نقد وفا بازگو مىشود : « اشعارش به مقالات آن مرحوم ( صبا ) ، بسى شبيه است و وجه مشابهتش معلوم هر فقيه و سفيه . » نكته ديگرى كه وفا ذكر مىكند و در هيچ تذكرهء ديگرى رؤيت نشد ، وجه و عامل تخلّص ناطق است كه وفا معتقد است چون سلس القول داشته ، صبا او را از باب « تسميه به ضد » يا هر چيز ديگرى به « ساكت » متخلّص نمود و سيّد شفتى آن را به ناطق برگردانيد . بعد از سيف الدّوله ، معتمد الدّوله نيز ، به قول بهار ، « در هر سال مبلغى خطير از وجوه ولايت ، در حق ايشان برقرار » كرد . نكته آخر اينكه يك شاعر ديگر با نام « سيّد حسن ناطق » در برخى از منابع اواخر قرن سيزدهم و اوايل قرن چهارده به چشم مىخورد كه كسى غير از اين ناطق مورد نظر است ، مثلا نگاه كنيد به : تذكرة السلسلة : حاج سيّد ابو القاسم مدرسى يزدى ( صابر ) ، 1314 ، ش 12 ( به نقل از تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، ج 1 ، صص 47 - 246 ) . منابع زندگىنامه و آثار ميرزا حسن ناطق صاحب اين ترجمه عبارت است از : تذكرهء ثمر نايينى : سيّد حسين طباطبايى نايينى ( ثمر ) 1234 ق ( به نقل از تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، ج 1 ، ص 204 ) و تذكرهء زينة المدائح : محمّد صادق وقايع‌نگار مروزى ( هما ) ، تكمله ، 1223 ق ( پيشين ، ج 1 ، صص 95 - 694 ) و تذكرهء لطائف المدائح و ظرائف المناقب : ميرزا محمّد بروجردى ( اشراق ) ، 1238 ، ش 14 ( پيشين ، ج 2 ، صص 9 - 105 ) و تذكرهء ميكده : ميرزا سيّد محمّد على مدرّسى يزدى ( وامق / ساقى ) ، ص 273 ( پيشين ، ج 2 ، صص 39 - 336 ) [ از تاريخ تذكرهء اخير پيداست ناطق تا مدّت‌ها زنده بوده است . ] و حديقة الشّعرا ، ج 3 ، ص 188 و مدايح معتمديه ، صص 97 - 892 و انجمن خاقان ، ص 607 .