مىخواهى ؟ گفتم از اينكه از بدويان نمىباشم تا آراسته سخن بگويم و سخن پسنديده را از ناپسند تمييز دهم آن هم در چنين مجلسى كه فضلا و دانشوران گرد آمده‌اند . آرى سخنى بر خلاف انتظار از من صادر شد و اشتباهى كه از هيبت مجلس دامن‌گير من گرديده بود . سيّد پوزش مرا به خوبى پذيرفت و در چشم و دل او جاى پيدا كردم و مرا به اخلاق كريمه و طبيعت شايسته خود مورد التفات قرار داد . سيد در آخر سال 437 هجرى در بغداد درگذشت و فرزند و نوادگانى داشت و هنگام درگذشت عمرش از هشتاد سال تجاوز كرده بود . و در ضمن نسب ناصر اصم جدّ مادرى سيد مرتضى مطالبى را ايراد كرده است كه ما پيش از اين آنها را به تفصيل آورده‌ايم . به آنجا مراجعه شود . سيوطى در طبقات اللغويين و النحات ( بغية الوعاة ) مىنويسد : ابو القاسم على بن حسين بن موسى بن ابراهيم بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب ( عليهم السّلام ) نقيب علويها و ملقب به مرتضى علم الهدى و برادر سيد رضى است . ياقوت به نقل از ابو القاسم طوسى گويد : سيد مرتضى در بسيارى از علوم يكتا بوده است و همگان به فضيلت او در كلام و فقه و اصول الفقه و ادب از نحو و صرف و شعر و معانى و لغت و امثال آن است اعتراف كرده‌اند . از جمله تأليفات اوست : الغرر ؛ الذخيرة فى الاصول ؛ الذريعة فى اصول الفقه ؛ الشيب و الشباب ؛ تتبع الابيات التى تكلم عليها ابن جنى ؛ النقض على ابن جنى فى الخطابة ؛ المحكم ؛ البرق ؛ طيف الخيال و ديوان شعر و امثال اين‌ها . سيد مرتضى سال 355 هجرى متولد شده و در سنه 436 هجرى درگذشت « 1 » . پيش از اين در شرح حال قاضى عبد العزيز بن براج نوشتيم كه سيد مرتضى براى همه شاگردانش مشاهره تعيين كرده بود . از جمله براى شيخ طوسى در روزگارى كه بدرس او حاضر مىشد هر ماه دوازده دينار و براى ابن براج در هر ماه هيجده دينار شهريه پرداخت مىكرد .

--> ( 1 ) - بغية الوعاة ، ج 2 ، ص 162 .