شاه‌عباس ثانى تأليف كرده است . از تأليفات او حاشيه‌اى است بر قاعده‌اى از قواعد شهيد اول كه حاشيه دامنه‌دارى است و آن قاعده اين است كه مىگويد : لو صلّى ما عدا العشاء بطهارة ثم احدث و صلى . . . « * » و نسخه‌اى از اين حاشيه در اختيار ما مىباشد . بايد گفت كه آميرزا كاشفا ( پدر مترجم حاضر ) هم شخص بافضيلتى بوده ؛ بويژه در علم طب و رياضى مهارتى داشته و گفته‌اند بيشتر مردم يزد و اردكان در آن روزگار علاقهء زيادى به علم رياضى داشته‌اند و حتى صنعتگران و بازاريها هم به رياضى علاقه نشان مىدادند و شايد اكنون هم به همان علاقه باقى باشند . در شهر هرات به رساله‌اى پارسى از آثار ميرزا كاشفا دست يافتم كه دربارهء عمل به « الربع المجيب » بود و فوائد ارزنده‌اى را در اين علم يادآورى كرده و مخصوصا در اين رساله به ردّ كلام خواجه عبد القادر گيلانى در خصوص پاره‌اى از اعمال كه در « الربع المجيب » اضافه كرده پرداخته است . زيرا خواجه عبد القادر در الربع پاره‌اى از اعمال اسطرلابى را متذكر شده و پس از آن اظهار داشته اين‌ها همان اعمالى است كه مىتوان در « الربع » به كار برد ؛ و ليكن در « الربع » نمىتوان از عمل تسوية البيوت و مطالع البروج هبله [ كذا ] و خط استواء و طالع تحويل سال و مواليد و امثال آنها را استفاده كرد . ميرزا كاشفا پس از نقل كلام او مىنويسد : و ازآنجاكه من از صناعت « الربع » اطلاع دارم حداكثر اعمال اسطرلابى را مىتوان در ربع به كار برد ، به‌همين‌جهت در خط ربع دونيم دائره اضافه كرده‌ام يكى از آنها داخل در اجزاء ساعت و ديگرى خارج از آن است ؛ به اين معنى كه هر نيم‌دائره را به شش قسم كرده و بر هر بخشى دو برج را مرقوم داشته‌ام به طورى كه اول هر قسم برج آخر ، بخشى از برج ديگر باشد و آن را « الربع المخترع » ناميده‌ام و از همين ربع ، اعمالى را كه او گفته است به آسان‌ترين وجهى مىتوان استفاده كرد . و اما دائره‌اى كه خارج از اجزا مىباشد مخصوص به عمل تسوية البيوت است كه

--> ( * ) قاعدهء مزبور بيست و هشتمين قاعده از قواعد شهيد است كه شرح آن در صفحه 17 آن كتاب ايراد شده است - م .