الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

479

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

مناسبت اينكه در حمير وارد شده بود او را حميرى خواندند . و بعضى هم گفته‌اند كه اين‌گونه از ايرانيها به گروه بنى ضبّه نسبت داده مىشوند . فيروز مورد بحث از جمله وافدانى بود كه به شرف لقاى رسول خدا ( ص ) مفتخر گرديد و اسود كذّاب را كه به دروغ خود را پيمبر معرفى كرد از پاى درآورد . قتل اسود كذّاب در سال رحلت رسول اكرم و اندكى پيش از رحلت آن حضرت بود . بعضى هم گفته‌اند كه قتل وى در روزگار خلافت ابو بكر اتفاق افتاده است و خود فيروز در روزگار خلافت عثمان ، وفات يافته و دو فرزندش به نام ضحّاك و عبد اللّه بن فيروز ديلمى از وى روايت كرده‌اند . . 2 - فيروز بن كعب ازدى كوفى از اصحاب حضرت صادق عليه السّلام بوده است ؛ ليكن شيخ طوسى در كتاب رجال و ديگران در كتابهايشان از وى توثيق ننموده‌اند بنابراين از افراد مجهول الحال است . 3 - فيروز بن عبد اللّه داعى همدانى آزادشدهء خليفه دوم است ، وى اسلام و جاهليت را ادراك نموده و جد زكريا بن ابى زائدة بن ميمون بن فيروز همدانى كوفى است و ابو زائده پدر زكريا و جد يحيى بن زكريا بن ابى زائده است كه نام او كنيه‌اش مىباشد . 4 - ابو اللؤلؤ فيروز نهاوندى ملقب به بابا شجاع الدّين است كه مترجم حاضر و مراد ما در اين مقام مىباشد ، بنابراين جاى اشتباه نيست كه وى را يكى از سه تن يادشده بدانيم . بديهى است فيروز نهاوندى كه خليفه را از پاى درآورده است از بزرگان اسلام و از مجاهدان بلكه از پيروان خالص‌الولاى حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام مىباشد و به گفتار ديگران كه به نكوهش از وى پرداخته‌اند اعتنائى نخواهد شد زيرا هر سخنى كه آنها دربارهء او گفته‌اند از دشمنى و كينه‌توزى زيادى است كه با وى داشته‌اند و به پاره‌اى از آنها اشاره خواهد شد . بديهى است ذكوان برادر فيروز از اصحاب حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام و برادرزاده‌اش ابو الزّناد عبد اللّه بن ذكوان از دانشمندان مدينه و از بزرگان شيعه و از برجستگان اصحاب حضرت على بن الحسين عليهم السّلام بوده و عامه و خاصه از او به بزرگى ياد مىكنند چنان‌كه ابن عبد البر در كتاب الاستيعاب و ذهبى در كتاب المختصر و