الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

443

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

10 - شيخ ابو على كه دوبار به نام او اشاره كرده است ، طبرسى است نه طوسى « * » . 11 - نام جد شيخ ابو على طبرسى ، فضل است نه ابو الفضل با آنكه مؤلف اسامى ، وى را به‌عنوان ابو الفضل معرفى كرده است . 12 - مؤلف كتاب كنوز النجاح طبرسى است نه طوسى . آرى اشتباهات مؤلف اسامى بيشتر از آن است كه در اين كتاب به آن اشاره نمائيم ، هرچند در كتاب حاضر به پاره‌اى از آنها پرداخته‌ايم . بديهى است كتاب كنوز النجاح كه كتاب ارزنده‌اى است در ادعيهء وارده بوده و نسخه‌اى از آن در اختيار ما ، مىباشد و من به نسخهء كهنى از آنكه مشتمل بر تحقيقات و دعاها و اعمال ديگر بوده و طبرسى آن را گرد آورده است دست يافته‌ام و از جمله آن ، بخشى از كتاب او تا به آخر « * * » . طبرسى ، به فتح طاء بىنقطه و باء مفتوحه و راء ساكن و سين بىنقطه در آخر ، منسوب است به طبرستان كه از شهرهاى مازندران بوده و گاهى هم معناى عمومى از آن استفاده مىشده است كه شهرهاى گيلان را هم در بر مىگرفته چه آن مردم هم در به كار بردن ( طبر ) با مازندرانيها مشترك‌اند . و از كلمات شگفت‌آور آنكه گاهى اتفاق افتاده است طبرسى را عربى ، تفرشى گفته و او را به قصبه‌اى كه از ناحيه تفرش ، از توابع قم بوده است نسبت داده‌اند و به حقيقت بايد گفت : اين سخن ، گمانى بيش نبوده است و دليلى براى درستى آن در اختيار نمىباشد و مؤيد نظريه ما ، آنكه ملا محمد صالح

--> ( * ) در نسخه مطبوع ، طبرسى آمده نه طوسى و گويا تصحيح شده باشد - م . ( * * ) از آثار او كتاب الشواهد است . ترجمهء روضات ، ج 6 ، ص 307 مىنويسد : طبرسى در تفسير مجمع البيان ذيل آيهء يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ ، شواهد را از كتابهاى خود نام برده است . ليكن بايد گفت كتاب مزبور از طبرسى نبود و در ذيل همان آيه پس از نقل حديثى مىنويسد : و هذا الخبر بعينه قد حدثناه السيد ابو الحمد عز الحاكم ابو القاسم الحسكانى باسناده عن ابن ابى عمير فى كتاب شواهد التنزيل پس شواهد از كتابهاى حسكانى است نه از طبرسى در الذريعة ، ج 14 ، ص 242 مىنويسد : كتاب شواهد التنزيل از ابو القاسم عبيد اللّه بن عبد اللّه حاكم حسكانى است و ما در ترجمه روضات به اين معنى متوجه نبوديم - م .