الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
424
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
از شيخ جعفر بن محمد دوريستى از شيخ مفيد روايت كرده است و از مناقب ابن شهرآشوب به دست مىآيد كه طبرسى از شيخ ابو على بن شيخ طوسى و از ابو الوفا عبد الجبار بن على مقرى رازى روايت مىكرده و اين هر دو تن از شيخ طوسى روايت داشتهاند . شريف اجلّ شرفشاه بن محمد بن زيارة الافطسى و شيخ ابو محمد عبد اللّه بن جعفر دوريستى و ابو الفضل شاذان بن جبرئيل قمى و ابو عبد اللّه محمد بن على بن شهرآشوب مازندرانى سروى نيز از وى روايت مىكردهاند و به اين سندها در اجازهء شيخ حسين بن على بن حمّاد ليثى واسطى به شيخ نجم الدّين خضر بن محمد بن نعيم مطارآبادى ، اشاره شده است . مؤلف گويد : طبرسى مترجم حاضر در كتاب اعلام الورى از سيد محمد بن حسين حسينى گرگانى نيز روايت كرده است . شيخ منتجب الدّين در فهرست مىنويسد : طبرسى ثقهاى فاضل و ديندار و معنون بوده ، تأليفاتى دارد . از جمله ، مجمع البيان فى تفسير القرآن در ده مجلد كه در نيمه ذيقعده سال 536 ه . ق از تأليف آن آسوده شده است « * » . الوسيط در تفسير چهار مجلد الوجيز در يك مجلد ، اعلام الورى باعلام الهدى در دو مجلد ، تاج المواليد و الآداب الدينية للخزانة المعينيه و غنية العابد و منية الزاهد . من به ديدار او رسيدم و برخى از تأليفاتش را بر وى قرائت كردم . مؤلف گويد : طبرسى ، كتاب اعلام الورى را براى اسپهبد اجلّ شرف الدّين تأليف كرده است و ممكن است اين شخص ، در آن روزگار پادشاهى طبرستان را عهدهدار مىشده و ممكن است مراد منتجب الدّين از تفسير الوسيط همان تفسير جوامع الجامع مشهور باشد و منظور از الوجيز كتاب الكاف الشاف عن الكشاف باشد و احتمال دارد الوجيز كتاب ديگرى از او بشمار بيايد . گاهى احساس مىشود كه الكاف الشاف عن الكشّاف همان كتاب جوامع الجامع
--> ( * ) در آخر مجلد دهم كه آخرين جلد مجمع است روز پنجشنبه در سال و ماه يادشده تاريخ اتمام كتاب مزبور را مرقوم داشته است - م .