الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

421

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

شيخ فرج اللّه بن سلمان بن محمّد بن حارث جزائرى سيد نعمة اللّه جزائرى در تعليقات امل الآمل شيخ معاصر مىنويسد : شيخ فرج اللّه دانشورى فاضل و فقيه و محدثى ثقه و پارسائى ازدنياگذشته و پرهيزكارى باكرامت بود . در ميان مردم از بزرگوارى خاصى برخوردار گرديده و از گفتار و كردار او پيروى مىنمايند ، سلاطين به ديدار او مىشتابند و از دعاى او تبرّك مىجويند . من او را كه پيرمرد سالخورده‌اى بود ملاقات كردم و از وى درخواست دعا نمودم . او سال 1060 و اندى درگذشت . شيخ شهيد « * » امام امين الدّين ابو على فضل بن حسن بن فضل طبرسى مشهدى وى فاضلى دانشور و مفسرى فقيه و محدثى بزرگوار و ثقه‌اى باكمال و خردمند و مؤلف دو تفسير به نام مجمع البيان لعلوم القرآن و جوامع الجامع و تأليفات ديگر مىباشد . او يكى از دانشورانى است كه به طبرسى ، مشهور است و شهرتش به اين عنوان زيادتر از ديگران مىباشد . طبرسى ، معاصر با مؤلف كشّاف بوده و آنگاه كه از تأليف مجمع البيان فراغت يافت ، كتاب كشاف در اختيارش درآمد ، كتاب مزبور را پسنديده و به دنبال آن به تفسير جوامع الجامع اشتغال ورزيد و همه مطالب كشّاف و تحقيقاتى كه خود در مجمع البيان ايراد كرده در اين كتاب متذكر شده است . به‌طورى كه طبرسى در آغاز مجمع البيان متذكر گرديده است ، مناقشات و گفتگوهايى راجع به مطالب عربى با شيخ طوسى داشته است كه در كتاب مجمع البيان به

--> ( * ) مراد از شهيد را نفهميدم زيرا در كتابهائى كه حاضر دارم در هيچيك از آنها به شهادت او اشاره نشده است ممكن است « الشهير » بوده كه به لفظ « الشهيد » تصحيف شده باشد و يا به جهتى است كه مؤلف پس از اين اشاره خواهد كرد - م .