ملا نظام الدّين قرشى در نظام الاقوال گفته است : شمس الدّين ابو على فخار بن معدّ موسوى ، سيدى نيكبخت و علّامه‌اى برگزيده و پيشواى اديبان و نسب‌شناسان و فقيهان بوده و از اصحاب اماميه ما ، ( رضوان اللّه عليهم ) بشمار است و محقق سعيد جعفر بن سعيد ( حلّى ) از وى روايت مىكرده و خود او از محمد بن ادريس و ابن شهرآشوب و شاذان بن جبرئيل قمى روايت داشته است و سال 330 ه . ق درگذشته است . مؤلف گويد : صحيح آن است كه به جاى 330 ه 630 ه گفته شود « * » . بديهى است نسب سيد مترجم به‌طورى كه در آغاز اين ترجمه ، مشاهده مىشود مطابق با خط كهنى بوده كه بر پشت كتاب الحجة على الذاهب الى تكفير ابى طالب كه از آثار سيد فخار بوده و بدان‌هم اشاره كرده‌ايم ديده‌ايم و در يكى از مواضع هم آمده كه نام جد اعلايش « معدّ » است به جاى « احمد » . شيخ بهائى در حواشى اربعين آنگاه كه از وى نام برده است مىنويسد : « فخار » به كسر فا و خاء نقطه‌دار با راى آخر ( بر وزن ثمار ) و « معدّ » با ميم مفتوحه و عين بىنقطه و دال بىنقطه و مشدّد ضبط شده است . مؤلف گويد : مشهور آن است كه فخّار به فتح فا و تشديد خاء نقطه‌دار و در آخر آن الف و راء بىنقطه است و اسم علمى از اصل فخر يا كار فخّاران و كوره‌پزان و معد به ضم ميم است و ممكن است نظريه شيخ بهائى بهتر و صحيح‌تر باشد « * * » . بديهى است سيد فخار بن معدّ در كتاب الحجة ( الرّد ) على الذاهب الى تكفير ابى طالب « * * * » مشايخ چندى از اصحاب ما را نام برده كه در اينجا به ايشان اشاره مىشود .

--> ( * ) در مقدمهء كتاب الحجة فخار آمده است كه سيد فخار به نقل از نواده‌اش علم الدّين مرتضى على بن عبد الحميد بن فخار در 17 مبارك رمضان سال 630 ه . ق وفات يافته است - م . ( * * ) روضات الجنات طبع قديم ، ج 2 ، ص 159 مىنويسد : فخار به فتح فا و تخفيف خاء نقطه‌دار و در آخر راء و معد با فتح ميم و سكون عين مخففه بر وزن مرد است - م . ( * * * ) كتاب مزبور به نام الحجة على الذاهب الى تكفير ابى طالب تأليف شده و سال 1351 ه . ق در نجف اشرف به طبع رسيده است و در آغاز آن ، ترجمه‌اى از مؤلف و در پايان آن استدراك و مطالب -