الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

402

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

از آن جمله خبر داد به ما شيخ سعادتمند ما ابو عبد اللّه محمد بن ادريس ( رض ) در ماه ربيع الاول در سال 593 ه . ق از شريف ابو الحسن على بن ابراهيم علوى عريضى از حسن بن طحال مقدادى از شيخ مفيد ابو على حسن بن محمد طوسى از پدرش شيخ طوسى . . .

--> - ديگر آورده شده است و تقريظى از مرحوم شيخ محمد سماوى به آن اضافه شده كه مىگويد : للّه درّ السيد المجتبى * ابى على و ابن معد فخار قد استخار اللّه جلّ اسمه * فى نصرة الدّين به حق فخار و صنف الحجة وضاحة * نال بها العز و حاز الفخار فغادر الخصم بها خائرا * كانّه الثور تردى فخار جزاه حسنى ربه فارتضى * و عاد فى خير جزيل فخار و در پايان كتاب نيز قصيده‌اى كه سماوى در مدح حضرت ابو طالب عليه السّلام سروده است ضميمه نموده است . در فوائد الرضوية ، ج 1 ، ص 246 مىنويسد : كتاب الحجة كتاب لطيفى است و من نسخه عتيقى از آن را در كتابخانه شيخ مرحوم محدث نورى ديدم و چون سيد ، آن كتاب را تأليف كرد براى ابن ابى الحديد فرستاد ، ابن ابى الحديد در پشت آن مدحى از جناب ابو طالب نوشت بدون آنكه تصريح به اسلام آن بزرگوار نمايد و در جزء چهارم شرح نهج البلاغة چنين اظهار كرده است ، يكى از سادات در اين روزگار كتابى در اسلام ابو طالب تأليف كرد و آن را به‌سوى من گسيل داشت كه به خط خود ، نظم يا نثرى بر آن بنگارم و به صحت آن كتاب و استوارى ادلّه آن گواهى بدهم ازآنجاكه در اسلام ابو طالب متوقف بودم نمىتوانستم حكم قاطع دربارهء او صادر كنم و ازسوىديگر قدرت نداشتم كه از تعظيم ابو طالب دست بردارم چه آنكه مىدانم هرگاه ابو طالب نبود ، اسلام بر پايهء خود استوار نمىماند و حق او را تا روز قيامت بر همهء امت اسلامى واجب مىدانم اين بود كه بر پشت آن نوشتم : فلولا ابو طالب و ابنه * لما مثل الدّين شخصا فقاما فذاك بمكة اوى و حامى * و هذا بيثرب حبس الحماما شيخ يوسف بحرانى در لؤلؤة البحرين ، ص 282 مىنويسد : حداكثر مطالب كتاب الحجة سيد فخار را در كتاب سلاسل الحديد فى تقييد ابن ابى الحديد ايراد كرده‌ام زيرا نامبرده در اسلام حضرت ابو طالب عليه السّلام متوقف بوده است - م .