الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
33
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
هشتاد و يك سال عمر كرده است . اين قول به نظر مؤلف به صحت نزديكتر است ، زيرا سيد مرتضى به سيد « ثمانينى » اشتهار دارد . بديهى است سيد مرتضى و دخترش - به همان بيانى كه در باب اسامى زنان ايراد خواهد شد - و برادرش سيد رضى و پدرشان سيد حسين نقيب و برادرزادهاش سيد عدنان بن محمد ، معروف به سيد مرتضى ثانى از اعلام بنام بودهاند . سيد مرتضى از گروه معدودى از علماى عامه و خاصه روايت كرده و مراتب علمى را نيز از ايشان آموخته است . همچنين بسيارى از شيعه و سنى از وى روايت كردهاند . سيد مرتضى از علماى خاصه چون شيخ مفيد ، مراتب علمى را فراگرفته است . شيخ طوسى در فهرست « 1 » در شرح حال كلينى مىنويسد : سيد مرتضى به توسط ابو الحسين احمد بن على بن سعيد كوفى از محمد بن يعقوب كلينى روايت مىكرده است . به زودى خواهيم گفت كه شيخ طوسى در فهرست و كتاب رجال مىنويسد : سيد مرتضى از حسين بن على بن بابويه برادر شيخ صدوق روايت داشته است . و بهطورىكه شيخ طوسى در رجال تصريح كرده است : سيد مرتضى از تلّعكبرى هم روايت مىكرده است . و نيز سيد مرتضى از مرزبانى از ابن دريد و همچنين از ابو الحسين على بن محمد كاتب روايت مىكرده است ، و نيز از ابو الحسن احمد بن حسين عطار از كلينى و از ابو العباس جوهرى از ابو طالب عبيد اللّه بن محمد انبارى روايت داشته است . و نيز از ابو على احمد بن زيد بن دارا ( رحمه اللّه ) از ابو عبد اللّه حسين بن محمد بن جمعه در بصره و نيز از ابو التحف على بن محمد بن ابراهيم مصرى از اشعث بن مره و از احمد از ابراهيم از حضرت ابو عبد اللّه صادق عليه السّلام روايت مىكرده و نيز از نجيح بن يهودى صائغ حلبى از جبير بن شقاوه روايت كرده است . و از كسانى كه از سيد مرتضى روايت كردهاند سيّد ابو زيد عبد اللّه بن على كبابكى بن عبد اللّه بن عيسى بن زيد بن على كحّى حسينى گرگانى است . سيد مرتضى فرزندى فاضل داشت و بهطورىكه خواهد آمد ، روز وفات سيد
--> ( 1 ) - فهرست ، شيخ طوسى ، ص 136 .