القلائد تأليف ابو يوسف يعقوب بن سليمان اسفراينى . به‌طورى كه خواهيم نوشت ، كتاب مورد بحث منظور نظر استاد استناد بوده و اخبار چندى را در كتاب بحار از آن نقل كرده و من آن‌چنان‌كه بايد از روزگار او اطلاعى ندارم همين اندازه مىتوان گفت از متأخران است . بايد گفت كتاب مزبور كه در بحار به‌عنوان العيون و المحاسن معرفى شده غير از كتاب العيون و المحاسن شيخ مفيد ( قدس سره ) است . استاد استناد ( رحمة اللّه تعالى ) در اول بحار مىنويسد : كتاب العيون و المحاسن تأليف شيخ على بن محمد واسطى است كه منحصر به كلمات حكمت‌آميز حضرت مولى على عليه السّلام مىباشد . پس هرگاه از چگونگى مؤلف آن اطلاعى نداشته باشيم زيانى به حال ما نخواهد داشت . و نسخهء تصحيح‌شده كهنى از آن در نزد ما مىباشد كه مشتمل بر كتاب غرر الحكم بوده و كلمات حكمت‌آميز ديگر را كه در دست اختيار آمدى نبوده بدان افزوده است « 1 » . مؤلف گويد : نسخه‌هاى چندى از آن كتاب را ديده‌ام و نسخه‌اى هم از آن در اختيار ما مىباشد و مراد استاد ( رحمة اللّه ) از جهالتى كه نسبت به مترجم ابراز كرده است جهالت به حال اوست نه جهالت نسبت به اسم او « * » . يادآورى مىشود : نام كتاب مزبور كه مؤلف براى آن اختيار كرده است عيون الحكم و المواعظ و ذخيرة المتّعظ و الواعظ من كلام على عليه السّلام . يادآورى مىشود كه كتاب عيون الحكم مشتمل بر سى باب است و نسخه‌هايى كه به نظر ما رسيده بيش از بيست و نه باب كه به ترتيب حروف الفبا تدوين شده ، نداشته است و باب سىام آنكه مشتمل بر كلمات مختصرى از آن حضرت ، در باب توحيد و

--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 1 ، ص 34 . ( * ) در بخش مصادر كتاب بحار ، ص 16 مرقوم داشته است : « كتاب العيون و المحاسن للشيخ على بن محمد الواسطى » پيدا است كه مرحوم مجلسى از نام او باخبر بوده ليكن از چگونگى احوال او اطلاعى نداشته است - م .