فقه بوده است . در اردبيل مجموعه‌اى ديدم كه مزيّن به خطوط علماى جبل عامل بود و از جملهء آنها ، خط مترجم حاضر بود . شيخ محمد بن على بن حسن جباعى عاملى شاگرد ابن فهد در زير خط مزبور كه خط شيخ ضياء الدّين ( مترجم حاضر ) بوده ، نوشته : صاحب اين خط در سال 856 ه . ق درگذشته است . از اجازهء صاحب مدارك به ملا محمد امين استرآبادى استفاده مىشود كه لقب شيخ مترجم ، حسام الدّين است و اين لقب يا از باب تعدد لقب مىباشد و يا حسام الدّين ، تصحيف ضياء الدّين بوده كه به دست نسخه‌برداران چنان تصحيفى به عمل آمده است . از اجازهء شيخ نعمة اللّه بن خاتون به سيّد بن شدقم مدنى استفاده مىشود كه لقب مترجم حاضر ، شيخ رضى الدّين است و اختلاف القاب امر ساده‌اى است زيرا يا مبنى بر تعدد لقب بوده و يا برخى از القاب به جاى مدح يا اوصافى به كار رفته كه ارباب اجازات از خود نوشته‌اند نه آنكه لقب تعيين‌شده و شناخته‌شده براى اين مترجم و امثال او بوده باشد . و مناسب است اين‌گونه تحقيق را از خاطر نبرى كه در بسيارى از مواضع اين كتاب سودمند به حال تو خواهد بود و خدا از حقيقت امر باخبرتر است . شيخ على بن محمد ليثى واسطى وى فاضلى بزرگوار و دانشورى كبير و خردمند و از علماى بزرگ اماميه است و مؤلف كتاب عيون الحكم و المواعظ مىباشد كه استاد استناد علامه مجلسى در كتاب بحار از آن به العيون و المحاسن تعبير كرده و منحصر به كلمات قصار حضرت مولى على عليه السّلام بوده كه در اندرز و حكمت ايراد فرموده و همه مطالب غرر الحكم آمدى امامى را در بر دارد علاوه بر آن ، آنچه را كه آمدى به دست نياورده او به آن افزوده است و اين كلمات را از كتابهاى مشهور و غير مشهور گردآورى كرده است و كتابهاى غير مشهور از قبيل كتاب دستور الحكم و مأثور مكارم الشيم قاضى ابو عبد اللّه محمد بن سلامة بن جعفر بن على قضاعى مؤلف كتاب الشهاب ؛ ديگرى كتاب مناقب الخطيب تأليف احمد بن مكى خوارزمى خطيب خوارزم ؛ ديگرى كتاب منشور الحكم ؛ ديگرى كتاب الفرائد و