الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

299

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

معروف به ابن سكون و از ثقات علماى ما بوده است . به‌طورى كه از آغاز نسخه‌هاى مشهور صحيفه كامله برمىآيد و شيخ بهائى هم ، اظهار داشته است ، ابن سكون همان كسى است كه لفظ « حدّثنا » را در اول صحيفه به كار برده است . ليكن از كلام شيخ بهائى ( ره ) چنين برمىآيد : كه ابن سكون ، محمد بن سكون است . مؤلف گويد : به گمان من ، شيخ بهائى در اظهار نظر خود اشتباه كرده باشد زيرا محمد ( پدر مترجم حاضر ) گرچه از علماء و روات است ليكن عالمى كه صحيفه مباركه را روايت كرده فرزندش على ( مترجم حاضر ) است و گروهى از علماء از جملهء استاد استناد ما در تعليقاتى كه بر صحيفه داشته به اين موضوع ، اشاره نموده است . يادآورى مىشود كه ابن سكون در طبقه عميد الرؤسا هبة اللّه بن حامد است كه به قول سيد داماد ( قدس سره ) در آغاز صحيفه كلمه « حدّثنا » را آورده است . و سيد شمس الدّين فخار بن معدّ موسوى شاگرد ابن ادريس صحيفه مباركه را از ابن سكون و عميد الرؤسا روايت مىكرده است . و نسخهء صحيفه ابن سكون با نسخه‌هاى مشهور ، اختلافات زيادى دارد و علماى ما ( قدّس اللّه ارواحهم ) همگى اختلاف‌هاى نسخه‌ها را به نقل از خط او كه آن را ، شيخ على بن احمد معروف به سديدى بدست آورده است ، ضبط كرده‌اند . همچنين ، اختلافات ميان نسخه‌هاى مصباح كبير و صغير شيخ طوسى را علماى ما از نسخه‌اى كه به خط خود شيخ بوده ضبط نموده‌اند . مشهور آن است كه ابن سكون به فتح سين بىنقطه است و گاهى هم به ضم سين خوانده شده است . يادآورى مىشود كه مترجم حاضر را در بعضى از مواضع به‌عنوان على بن محمد بن على بن سكون و گاهى على بن سكون و تعبيرات ديگر از اين قبيل نموده‌اند كه همهء آنها يكى است ، زيرا تعبيرات يادشده از باب اختصار بوده و برخى از نامهاى اجداد از ميان حذف شده و جاى تعدد نيست . سيوطى در طبقات النحات مىنويسد : ابو الحسن على بن محمد بن محمد بن