الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

300

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

على بن سكون حلّى به گفتهء ياقوت ، از نحو و لغت اطلاع كامل داشت خوب مىفهميد و به خوبى مراتب ادبى را نقل مىكرد و در تصحيح كتابها جدّيت زيادى داشت هميشه به موضوعاتى مىپرداخت كه دلش به آنها متوجه و عقلش از حقيقت آنها باخبر گرديده بود . به خوبى شعر مىگفت و نصيرى بود و تأليفاتى داشت و در حدود 606 هجرى درگذشت « 1 » . ابن نجار گفته : ابن سكون علم نحو را از ابن خشاب و لغت را از ابن عصار و فقه را به مذهب شيعه فراگرفت و بر ديگران برترى يافت و به تدريس اشتغال ورزيد و مردى متدين و شب‌زنده‌دار ( متهجد ) و سخاوتمند و جوانمرد بود . به مدينه منوره رفت و مدتى در آنجا ماندگار شد و نامه‌نگار و منشى امير آنجا بود . پس از آن به شام رفت و سلطان صلاح الدّين را مدح گفت . از اوست : خذا من لذيذ العيش ما دقّ أو صفا * و نفسكما عن باعث الهمّ فاصرفا أ لم تعلما أن الهموم قواتل * و أحجى الورى من كان للنفس منصفا خليلى ان العيش بيضاء طفلة * اذا رشف الظمآن ريقتها اشتفى اى دو دوست از عيش كامل برخوردار گرديد و خود را از هرگونه اندوهى بازداريد مگر نمىدانيد ، اندوهها ، كشنده‌اند و خردمندترين مردم كسى است كه با نفس خود به انصاف رفتار كند اى دو دوست من ، خوشگذرانى مانند كنيز سفيداندامى است كه هرگاه احساس تشنگى كردى از آب دهانش ترا سيراب مىسازد « 2 » . مؤلف گويد : كلمهء « نصيرى » را كه در شرح حال او ذكر كرده هرگاه مرادش فرقهء نصيريه باشد « * » ، بدون شك به وى تهمت زده است ، زيرا نصيرىها گروهى از باطنيه‌اند كه

--> ( 1 ) - معجم الادباء ، ج 15 ، ص 75 . ( 2 ) - بغية الوعاة ، ج 2 ، ص 199 . ( * ) دربارهء « نصيريه » و چگونگى پيدايش آنها اختلاف است . مرحوم مبرور آيت‌اللّه حاج سيد على ميبدى ( قدس سره ) رساله‌اى در ردّ آنها به نام هداية النصيريه مرقوم فرموده است . فرهنگ معين ، ج 6 ، ص 2127 مىنويسد : اين فرقه از پيروان عبد اللّه سبا هستند و بعضى آنان را از فرق زيديه بشمار -