مورد وثوق و از فقهاى موجّه ما مىباشد و كتاب الايضاح فى اصول الدّين كه به سبك اهل بيت و مذهب متين ايشان برقرار مىباشد تأليف كرده است « 1 » . علّامه حلّى در كتاب خلاصة الرجال « 2 » بلكه در اجازهء بنى زهره از وى ياد كرده و به توثيق او اعتراف نموده و از او سپاسگزارى كرده است . از آن كتاب بدست مىآيد كه ابو القاسم خزّاز از جماعتى از اعلام از جمله شيخ صدوق ( ره ) روايت مىكرده و شيخ ابو المفضل محمد بن حسين قمى كه در بغداد مىزيسته و ديگر مشايخ از وى روايت داشته‌اند . و در يكى از مواضع آمده است كه كتاب كفاية الاثر به نام مقتضب الاثر فى النصوص على الائمة الاثنى عشر هم خوانده شده است و حقيقت اين است كه كتاب مقتضب الاثر تأليف ابن عياش مىباشد و مؤلف كفايه هم گاهى از آن كتاب ، روايتى نقل نموده است و من به خط يكى از فضلا بر پشت كفايه چنان ديدم كه اين كتاب را گاهى كفايه و گاهى مقتضب الاثر فى النصوص على الائمة الاثنى عشر و حقيقت آن است كه اين احتمال نادرست است « * » . و گاهى هم كتاب كفايه را كتاب مشكاة الانوار مىنامند و اين نام‌گذارى از نظر من ، بر خلاف حقيقت است و اضافه مىشود مشكاة الانوار غير از مشكاة الانوار نواده شيخ طبرسى و غير از مشكاة الانوار كفعمى است كه در ادعيه تأليف شده است . و از امور بر خلاف انتظار آن است كه در يكى از مواضعى كه ديده شد كتاب الباب المفتوح الى ما قيل فى النفس و الروح و كتاب مختصر المصباح و كتاب مختصر المختلف و كتاب مختصر مجمع البيان و رسالة فى المنطق را به وى نسبت داده است و اين انتساب بر خلاف واقع است زيرا اكثر كتابهاى يادشده در روزگاران درازى پس از

--> ( 1 ) - رجال نجاشى ، ص 205 . ( 2 ) - خلاصة الاقوال ، ص 110 . ( * ) كتاب مقتضب الاثر به همين نام از تأليفات محدث علامه شيخ احمد بن عيّاشى متوفى 401 ه . ق به طبع رسيده و علّامه صافى مقدمهء عالمانه‌اى همراه با تعليقات قيّمه بر آن مرقوم داشته است . به حمد اللّه هر دو كتاب به طبع رسيده و تفاوت فىمابين ظاهر مىگردد - م .