الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
267
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
ملا محمد استرآبادى ، در آخر رجال كبيرش به نقل از خلاصه ، به يادآورى عدهاى از اعلام كه كلينى از آنها روايت مىكرده پرداخته ، مىنويسد : همه نسخههاى خلاصه على بن محمد بن علان را در رديف آن عده از رجال قرار داده است ليكن در رجال استرآبادى على بن محمد معروف به علان آمده است و ظاهرا على بن محمد بن علان ، همان على بن محمد علان بوده باشد « * » . شيخ محمد ، نواده شهيد ثانى در تعليقاتى كه بر رجال ميرزا محمد يادشده تدوين نموده است در ضمن گفتگو از ترجمه محمد بن يعقوب كلينى ( ره ) به نقل از نجاشى نوشته است : مترجم حاضر ، دائى علان كلينى رازى مىباشد و پس از آن اظهار داشته : از مترجم مزبور در ذيل احمد بن ابراهيم علان كلينى نام برديم و « علان » به تخفيف لام مفتوحه است . سپس مرقوم داشته است و پس از اين به معرفى محمد بن ابراهيم علان كلينى خواهيم پرداخت . ممكن است عبارت اينچنين باشد در آينده به شرح حال على بن محمد بن ابراهيم بن ابان رازى كلينى ، معروف به علان كه دانشور موثقى بوده اشاره خواهيم كرد . و ممكن است علان ، ابراهيم باشد چنان كه جدم ( شهيد ثانى قدس سره ) به اين موضوع تصريح كرده ، و محتمل است هركسى كه منتسب به ابراهيم كه جدّ اين خاندان است بوده ، به لقب علان ، ملقب گرديده باشد ، چنانكه محتمل است دائى محمد بن يعقوب كه روايات بسيارى را از او نقل مىكند على بن ( محمد علان ) باشد . در كتاب كمال الدّين و تمام النعمة صدوق در ضمن سندهاى متعددى از سعد بن عبد اللّه ، از على بن محمد رازى معروف به علان كلينى ، روايت شده است . مؤلف گويد : تحقيقات بيشتر در اين مقام را در حاشيههاى كتابهاى رجال ويژه رجال ميرزا محمد استرآبادى و رجال مير مصطفى تفرشى ايراد كردهايم كه قابل ملاحظه مىباشد « * * » .
--> ( * ) منهج المقال ص 401 و مراد ميرزا آن است كه علان ، لقب محمد است نه آنكه اسم پدر او بوده باشد - م . ( * * ) مجمع الرجال ، ج 4 ، ص 214 از نجاشى نقل كرده است : ابو الحسن على بن محمد بن -