الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
265
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
علّان كلينى معروف مىباشد و كلينى در كتاب الكافى روايات زيادى به توسط او از گروهى از اعلام نقل كرده است . علّان كلينى از جمله عدّهاى از اصحاب است كه كلينى به توسط سهل بن زياد آدمى از آنها روايت داشته است و علّامه حلّى هم در آخر الخلاصة همين عنوان را از خود كلينى نقل كرده « * » است و به گمان من ، اينكه وى از مشايخ كلينى بوده و ثقةالاسلام كلينى بدون واسطه روايات زيادى را از او نقل كرده است ، دليل بر مدح بلكه مشعر بر توثيق او مىباشد و از اينكه وى را در رديف عدهاى از اصحاب ما نام برده است تصريح به آن است كه وى از علماى شيعه مىباشد . يادآورى مىشود كه علماى رجال در كتابهاى خود از على بن محمد بن ابراهيم بن ابان رازى كلينى معروف به علّان و همچنين از محمد بن ابراهيم معروف به علّان كلينى نام بردهاند و به حقيقت بايد گفت على بن محمد با مترجم حاضر يكى است و محمد بن ابراهيم ، پدر وى مىباشد . موضوعى كه قابل توجه است آن است كه علماى رجال و ديگران ، علّان كلينى را دائى محمد بن يعقوب كلينى معرّفى كردهاند در عين حال در اينكه نام شخصى كه به علان كلينى شهرت يافته چيست ؟ سخن به اختلاف گفتهاند . چنانكه بعضى از علما اظهار داشتهاند ، علّان لقب على بن محمد بن ابراهيم بن ابان رازى كلينى است كه پيش از اين ذكر شد . ديگرى گويد : علّان ، لقب على بن محمد كلينى است كه در آغاز ترجمه نام برده شده است و چنانكه گفتم اين شخص با مترجم حاضر يكى است . ديگرى گفته : علّان ، لقب محمد بن ابراهيم پيشيادشده است كه اظهار داشتيم اين شخص ، پدر مترجم حاضر است . ديگرى گفته : علّان ، لقب احمد بن ابراهيم كلينى است و به گمان من احمد بن ابراهيم برادر محمد بن ابراهيم و عموى مترجم حاضر است .
--> ( * ) علامه حلى در آخر خلاصه ، ذيل فائده ثالثه از كلينى نقل كرده است هرگاه بگويم عدهاى از اصحاب ما از سهل بن زياد روايت كردهاند مراد ما ، از آن عده ، على بن محمد بن علان و محمد بن ابى عبد اللّه و محمد بن حسن و محمد بن عقيل كلينى است - م .