الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
264
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
استاد استناد ( مجلسى ) ايده اللّه تعالى در بحار اظهار داشته است : كتاب البرهان فى النّص على امير المؤمنين عليه السّلام تأليف شيخ ابو الحسن على بن محمد شمشاطى است . و در فصل دوم بحار گويد : كتاب البرهان كتاب ارزندهاى است و در اين كتاب ، اخبار بىسابقهاى آورده شده است و مؤلف آن از فضلاى بنام است . نجاشى گفته است كه على بن محمد عدوى شمشاطى شيخ « الجزيره » و فاضل و اديب مردم آن سرزمين است ، پس از اين به يادآورى از تأليفات او پرداخته است . از جمله كتاب البرهان در ذيل تأليفات او يادآورى كرده است . ابن اثير در كتاب الكامل مىنويسد : ابو القاسم على بن شميساطى در سال 453 هجرى در دمشق درگذشت و از فنون هندسه و رياضيات كه از علوم فلسفه بشمار است اطلاع داشته است . مؤلف گويد : ممكن است مراد از ابو القاسم على ، مترجم حاضر باشد ، يا دانشور ديگرى باشد ، زيرا اين فرد پس از نجاشى مىزيسته « * » . سيد على بن محمد بن عزّ الشّرف حسنى منتجب الدّين در فهرست او را بهعنوان فقيهى صالح ستوده است . على بن محمد بن علّان كلينى وى از مشايخ محمد بن يعقوب كلينى و بنا به قول اصحّ ، دائى كلينى است و به
--> - در ذيل تأليفات او اظهار داشته است شمشاطى كتاب الموصل ابو زكريا را كه تا سال 321 ه . ق تدوين يافته از آن سال به بعد تا زمان خود را تدوين نموده است و در آخر نوشته مردى فاضل و عالم و ديندار بوده است . و قهپائى در مجمع الرجال ، ج 7 ، ص 190 ذيل فائده ثالثه نام مترجم حاضر را در رديف اعلامى كه به شرف حضور بقية اللّه ( ع ) مشرف گرديدهاند ياد كرده است - م . ( * ) زيرا نجاشى در سال 450 هجرى درگذشته و شمشاطى پيش از نجاشى بوده است و چنانكه در پاورقى پيش نوشتيم نجاشى به توسط سلامة بن ذكاء تأليفات او را نقل كرده است - م .