خدابنده را دريافته است « * » . جهت سوم : از اينكه خواجه رشيد الدّين ، كتاب الحساب خواجه نصير الدّين ، را نزد علّامه خوانده باشد چه در هنگام آمدن علّامه به ايران و ارتباط يافتن با سلطان خدابنده و چه آن هنگامى كه علامه در عراق عرب بوده است ، صحيح نمىباشد . براى اينكه هرگاه بگوئيم خواجه رشيد الدّين تا آن تاريخ ( 705 ) زنده بوده ، اواخر عمر را مىپيموده و درست نيست در چنان حالى به فراگيرى كتاب الحساب در نزد علامه پرداخته باشد . براى همين بايد گفت ، خواجه رشيد الدّين ، مترجم حاضر ، نواده خواجه رشيد الدّين ، وزير غازان بوده و يا ارتباطى با او نداشته است . مؤلف گويد : از آثار خواجه رشيد وزير غازان خان كتاب جامع التواريخ است كه معروف به تاريخ رشيدى بوده و اثر بزرگى است كه به پارسى تأليف شده است « * * » .

--> ( * ) در لب التواريخ ، ص 239 مىنويسد : غازان خان نواده هولاكو در سال 694 به سلطنت رسيد و در سال 697 ه . ق پس از آنكه خواجه صدر الدّين را كشت خواجه رشيد الدّين فضل اللّه را به وزارت برگمارد و سال 703 هجرى در فشكل دره قزوين درگذشت . پس از او برادرش اولجايتو معروف به سلطان محمد خدابنده به سلطنت رسيد و در پنجم ذيحجهء سال 703 در تبريز به تخت سلطنت نشست . او در تقويت دين اسلام مىكوشيد و دستور داد تا خطبه به نام ائمه طاهرين بخوانند و خواجه رشيد الدّين را به صدارت برگمارد و سال 705 ه . ق شهر سلطانيه را بنا كرد و سال 716 ه . ق درگذشت و در ابواب البر در سلطانيه كه مقبره احداثى خود او بود دفن شد - م . ( * * ) دكتر رضازاده شفق متوفى 18 رجب سال 1391 ه در تاريخ ادبيات ايران ص 330 مىنويسد : جامع التواريخ يكى از تأليفات معروف تاريخى و محتوى بر وقايع تاريخ عالم خاصه تاريخ سلطنت مغول و تفصيل پادشاهى غازان مىباشد مؤلفش رشيد الدّين فضل اللّه همدانى است كه در نزد آباقا و غازان و اولجايتو مقرب بوده و منصب وزارت و حكومت داشته و تاريخ مزبور را در سال 710 ه . ق به پايان آورده و جلد سومى هم در جغرافيا داشته كه مفقود شده است . خواجه محققى معروف بوده و در علوم و فنون ديگر هم بصيرت كافى داشته و تأليفات مهمى در مسائل دينى و ادبى از خود به جاى گذارده است و در سال 718 ه . ق به سعايت حسودان و به امر سلطان ابو سعيد در تبريز كشته شده است - م .