الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

249

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

است تا به آنچه در القواعد ؛ ارشاد الاذهان ؛ المختلف ؛ كتاب التحرير و كتاب نهاية الاحكام آمده و همگى آنها از آثار شيخ جمال الدّين ( قدّس اللّه روحه و نوّر ضريحه ) مىباشد عمل نمايد . و همچنين به وى اجازه داده است تا به كتاب مبادى الاصول و التهذيب و المنهاج كه از آثار جمال الدّين علّامه حلى ، در اصول فقه است عمل كند . و به او اجازه داده است تا به كتاب المختصر و الشرائع كه از تأليفات شيخ ابو القاسم محقق حلّى مىباشد عمل نمايد . امّا آثار شمس الدّين بن مكى ( شهيد اول ) را توسط شيخ جمال الدّين احمد بن عبقونى از مصنف آنها و آثار جمال الدّين ( علّامه حلى ) را به‌واسطه شيخ جمال الدّين جعفر بن حسام ، از سيد حسن بن نجم الدّين ، از شيخ فخر الدّين ، از پدرش و كتابهاى شيخ نجم الدّين ، ابو القاسم ( محقق حلّى ) را به‌واسطه شيخ نجم الدّين جعفر حسام ، روايت مىكرده است . و همچنين به وى اجازه داده است تا به وسيلهء شيخ جمال الدّين احمد بن سيف به مصباح شيخ طوسى عمل نمايد . و به وى اجازه داده است تا به همه فتواهاى كتابهاى يادشده عمل كند . و هرگاه در كتابهاى يادشده به كلماتى از قبيل « على اشكال و على رأى و فيه نظر و فيه اشكال و الاصح و الاشبه و الاظهر و الاقرب و الاقوى و على تردد » برخورد كرد متوجه باشد كه همگى آنها فتواى مؤلفان آن كتابهاست و هرگاه در ضمن مسأله‌اى بگويد « فيه نظر » و يا « فيه تردد » و يا « فيه اشكال » و در هيچ‌يك از آنها حرف « واو » نياورده باشد فتواى احتمالى بوده و او مىتواند به هريك از دو احتمال عمل كند . در عين حال ، بهتر آن است كه به كتاب ديگرى مراجعه نمايد . و هرگاه در مسأله‌اى دو وجه را متعرض بشود به هريك از آن دو كه بخواهد مىتواند عمل كند . و گفته است : هرگاه مسأله‌اى در دو كتاب از كتابهاى يادشده ايراد شده باشد و دو فتواى متقابل در آن مسئله وجود داشته باشد به هريك از دو فتوا كه بخواهد مىتواند عمل كند ، زيرا هر دو وجه نقل شده است . و هرگاه در مسأله‌اى دو احتمال يا بيشتر بوده باشد . به احتمال اول عمل كند و هرگاه دو احتمال يا احتمال‌هائى در مسئله وجود داشته باشد و وجوه احتمال را به تفصيل بيان نكرده باشد در عمل به هريك از آنها مخيّر خواهد بود .