الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
211
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
صورت خويش را متوجه ديوار ساخت ؛ وزير كه اين حال را مشاهده كرد از وى پرسيد چرا از من روگردان شدى ؟ وى در پاسخ گفت براى اينكه نخواستم با كسى كه شايسته آتش و عذاب رنجآور دوزخ است روبرو شوم . وى از شنيدن پاسخ او بىاندازه متأثر و دلآزرده گرديد و همان روز به مجردى كه بازگرديد از وزارت استعفا كرد و ترك آن مقام گفت ! و اين پيشآمد در كتابها ويژه تواريخ خلفا آمده است به آنها مراجعه شود . به حق بايد گفت اين قصه را كه به مترجم حاضر نسبت دادهاند از جهت اشتراك اسمى است حال آنكه على بن عيسى كه وزارت خلفا را عهدهدار مىشده است ، على بن عيسى بن داود جراح است كه وزير المقتدر باللّه هيجدهمين خليفه عباسى مىباشد « * » . استاد استناد أيّده اللّه تعالى در آغاز بحار مىنويسد : كتاب كشف الغمة تأليف شيخ ثقه زكّى على بن عيسى اربلى است . پس از آن اظهار داشته است كه كتاب كشف الغمة از مشهورترين كتابها است و مؤلّف آن از علماى اماميه است كه در سند اجازات از وى نام برده مىشود . فضل اللّه كاشى سنّى در آغاز كتابى كه در ردّ كتاب نهج الحق علامهء حلّى تأليف كرده است مىنويسد : شيخ على بن عيسى اربلى ( رحمة اللّه تعالى عليه ) در كتاب
--> ( * ) محدث قمى در جلد اول فوائد الرضويه ، ص 317 مىنويسد : على بن عيسى اربلى غير از ابو الحسن على بن عيسى بغدادى است كه وزير المقتدر باللّه بوده و عطايائى كه او به بينوايان مىكرده زبانزد مردمان است و كتاب جامع الدعاء و معانى القرآن از آثار اوست و هزار و سى و اندى روز وزارت كرده و به قتل كسى اقدام ننموده و سجع انگشتريش « للّه صنع خفى فى كل امر يخاف » بوده و همواره هزار و چهل و پنج تن از مردم از عطاياى او بهرهمند گرديدند . قشيرى گفته است : روزى على بن عيسى همراه گروه عظيمى از همراهان در مسيرى مىرفت ، مردم از يكديگر مىپرسيدند اين كيست ؟ زنى كه در سر راه ايستاده بود گفت : تا كى مىگوئيد اين كيست ، اين شخص بندهاى است كه از چشم خدا افتاده است و خدا او را به اين كوكبهاى كه مىنگريد گرفتار كرده است . على بن عيسى به مجردى كه اين سخن را شنيد به خانه بازگشت و از وزارت استعفا كرد و به مكه رفت و مجاورت بيت اللّه را اختيار نمود . سپس به حكايت او با علوى فقيرى پرداخته كه به آن كتاب بايد مراجعه كرد - م .