الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
138
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
و ما در ضمن دو بخش از كتاب حاضر به بخشى از آن شروح اشاره خواهيم كرد « * » . شيخ على رسالة العلم و ديگر مسائل تابعهء آن را كه از آثار استادش شيخ كمال الدّين ابو جعفر احمد بن على بن سعيد بن سعادت بحرانى بوده است ، براى خواجه نصير طوسى ارسال داشت و به وى التماس كرد تا آن رساله را شرح كند و به توضيح مسائل مشكله آن اقدام نمايد خواجه نصير درخواست وى را پذيرفت و رساله علم را تشريح كرده براى او بازپس فرستاد و پارهاى از موارد آن را مورد انتقاد قرار داد و حق مطلب را آنچنانكه بايد ادا كرد . شيخ على همان رساله و شرح را در ضمن رسالهء مستقلى گرد آورد كه در حال حاضر معروف است و نسخههاى چندى از آن در اختيار ما مىباشد و شيخ على بن سليمان در پايان آن رسالهء مفرده ، خود را اينچنين معرفى كرده است : شيخ كمال الدّين ابو الحسن على بن سليمان بحرانى ، و اين معرفى دليل بر مغايرت اين شخص و مترجم حاضر نمىباشد . خواجه نصير در آغاز شرح رساله العلم در ستايش از على بن سليمان چنين نوشته است : أتانى كتاب من الجناب الكريم السيدى السندى العالمى العاملى الفاضلى المفضلى المدققى المحققى الجمالى الكمالى ادام اللّه جماله و قدّس كماله الى الداعى الضعيف محمد الطوسى المحروم اللهيف . شيخ على بن سليمان بحرانى شيخ معاصر در امل الآمل مىنويسد : وى فاضلى فقيه و بزرگوارى شايسته و از معاصران بشمار مىآيد . مؤلف گويد : ظاهرا اين مترجم غير از شيخ على بن سليمان يادشده مىباشد و اين كه شيخ معاصر وى را به فضيلت و فقاهت و بزرگوارى ستوده است ، به عهدهء خود او
--> ( * ) همين قصيده را حكيم متأله حاج ملا هادى سبزوارى ( قدس سره ) ترجمه و شرح كرده و در كتاب اسرار الحكم كه از آثار آن حكيم است آورده شده است - م .