الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
89
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
شيخ ابو محمد عبد الباقى بن محمد بن عثمان خطيب بصرى شيخ منتجب الدّين در فهرست گويد : ابو محمد يكى از شيوخ موجّه اصحاب ما و از ثقات ايشان بشمار است . او به رى آمد و مفيد عبد الرحمن نيشابورى به درس او حاضر مىشد . آثارى دارد از جمله : الحجج و البراهين فى امامة مولانا امير المؤمنين و اولاده الاحد عشر ائمة الدّين ديگر المذهب فى المذهب و ديگرى رسائل البصرة و كتاب الدلائل « 1 » . بصره ، به فتح با ، مشهور و فصيحتر است و در هنگام نسبت به كسر با تلفظ مىشود و پس از با ، صاد بىنقطهء ساكن و راء مهملهء مفتوحه و در آخر آن هاء است ، بصرى منسوب به بصره مىباشد . شيخ ابو الحسن عبد الجبار بن احمد بن ابو مطيع شيخ منتجب الدّين گويد : وى فاضلى فقيه بود . كتاب الورع و كتاب الاجتهاد و كتاب القبلة و كتاب الآثار الدينية از تأليفات اوست و ما به روايت از شيخ وجيه الدّين عبد الملك بن سعيد داودى زيدى آثار او را ذكر مىكنيم . مؤلف گويد : ممكن است زيدى منسوب به مذهب زيديه باشد ليكن عبد الجبار شيعه اثناعشرى بوده است . وجيه الدّين از زيديها بوده است ، زيرا منتجب الدّين ترجمهء ويژهاى براى او - با آنكه وجيه الدّين شيخ روايتش بوده است - در فهرست تدوين نكرده است « 2 » . سيد عبد الجبار بحرانى وى از علماى روزگار امير سيد حسين مجتهد عاملى بوده است و در زمان شاهعباس بزرگ مىزيست ، و آثارى دارد . اين مترجم غير از عبد الجبارى است كه ذيلا
--> - باقى به عبث تو زحمت خويش مكش * پيوسته تعب ز صحبت خويش مكش تغيير قضا چو نيست در دست كسى * بيهوده ز جهل منت خويش مكش ( 1 ) - امل الآمل ، ج 2 ، ص 141 ؛ فهرست منتجب الدّين ، ص 110 . ( 2 ) - همان مأخذ ، ج 2 ، ص 142 ؛ همان فهرست ، ص 118 .