نام برده مىشود « 1 » . سيد عبد الجبار بن حسين حسينى موسوى بحرانى شيخ معاصر در امل الآمل « 2 » گويد : وى فاضلى عالم و جليل القدرى سراينده و اديبى ماهر و از معاصران است « 3 » . قاضى زين الدّين ابو على عبد الجبار بن حسين بن عبد الجبار بن محمد طوسى او برادرزادهء على بن عبد الجبار طوسى است . منتجب الدّين گويد : عبد الجبار فقيهى واعظ و از موثقان است « 4 » . مؤلف گويد : مرادش از على بن عبد الجبار ، قاضى جمال الدّين ابو الفتح على بن عبد الجبار بن محمد طوسى است كه در كاشان مىزيست . شاذان بن جبرئيل قمى از وى روايت كرده است . شرح حال قاضى ركن الدّين عبد الجبار بن على - عموزاده زين الدّين - پس از اين ايراد خواهد شد . و همچنين در ذيل ترجمهء شيخ كمال عبد الرحمن بن محمد بن ابراهيم عتايقى شارح نهج البلاغة خواهيم نوشت . عتايقى از چهار گونه شرحى كه براى تدوين شرح نهج البلاغهء خود استفاده كرده است ، شرح نهج البلاغهء قاضى عبد الجبار است . و محتمل است شرح نهج البلاغة از آثار قاضى زين الدّين ابو على عبد الجبار مترجم فعلى بوده باشد و يا از آثار يكى از سه تن قاضى باشد كه پس از اين به نام و نشان آنها اشاره خواهد شد ، زيرا تا حال حاضر - كه سال 1108 هجرى بوده است - ندانسته‌ام كه

--> ( 1 و ، 2 ) - امل الآمل ، ج 2 ، ص 142 . ( 3 ) - در انوار البدرين ، صفحهء 109 گويد : سيد صدر در تتمة الامل از وى نام برده است و به سال درگذشت و آثار او اشاره‌اى نكرده است . آرى ، او از مردم قوبل بحرين بوده است و كتابى در مقتل امير المؤمنين ( ع ) نوشته و در اوايل آن « خطبة البيان » را كه منسوب به حضرت مولى است ايراد كرده است - م . ( 4 ) - همان مأخذ ، ج 2 ، 142 و همان فهرست ، ص 120 .