الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

336

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

و در عين حال براى اين حديث احتمال ديگرى هم وجود دارد « 1 » . سيد على بن ميرزا احمد ( سيد على خان كبير ) در كتاب « سلافة العصر فى محاسن اعيان اهل العصر » از وى نام برده و او را با الفاظ نغزى چنين مىستايد : صاحب معالم يكى از اجلاى مشايخ است كه رياست ملت و مذهب شيعه را به عهده داشته و او روشن‌كننده راه و بيان‌كننده واجبات و سنن و درياى دانشى بوده كه به ديگران فيض مىرسانده و جامع فضائل بىپايان بوده كه كم‌وكاست نداشته است . محققى است كه ، قلم تاب نوشتن مراتب او را ندارد و مدققى است كه آوازه دقت او همه جا را فراگرفته است . او به همه فنون ، متفنن بوده و پدران و فرزندان ، به‌وجود او مىباليده‌اند . در استوار ساختن قواعد شريعت جايگزين پدرش به شمار مىآمده و با آثار خويش سينه‌ها را از علوم گشادگى داده ، حله‌هايى از نور دانش براى نشر آن به دست بابركت خود بافته و نقاب از چهره آن برداشته و گوش‌هاى تيز شنو را به گوهرهاى غلطان كمالات خود شنوايى و زينت بخشيده و طالبان علم را از جوايز گران‌بهاى دانش خود بهره‌ور فرموده است . در فن ادب بوستانى سبز و خرم بوده و زمام سجع و قافيه را با كمال شهامت در اختيار گرفته و گوهرهاى غلطان كلمات را به رشته نظم درآورده ، و نيك را از بد و زيبا را از نازيبا جدا ساخته است .

--> ( 1 ) - مجلسى رحمه اللّه در مجلد دوم طبع جديد بحار در باب فضل كتاب حديث مىنويسد : به خط شيخ محمّد على جبايى رحمه اللّه كه از خط شهيد اوّل نقل كرده از قطب الدّين كيدرى نقل كرد و امام صادق عليه السّلام فرمود اعربوا كلامنا فانا قوم فصحاء وى در ذيل بيانى مىنويسد : مراد آن است كه معناى حديث ما را اظهار كنيد و براى مردمان بيان كنيد و يا مراد آن است كه از قوانين ، اعراب خاطر نكنيد و يا لفظ حديث را از هنگام كتابت اعراب گذاريد در مرآة العقول علاوه بر آنچه ذكر كرده گفته است مراد از اعراب اظهار حروف است كه رفع اشتباه نمايد .