الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
329
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
و آنگاه كه شيخ بهايى وارد كرك نوح شد صاحب معالم به ملاقات جناب وى نايل آمد . در تاريخ چنانكه ديدهام صاحب معالم ، سال 959 متولد شده و در سال شهادت پدر ارجمندش چهارساله بوده است و ليكن از سنه شهادت شهيد ( كه پس از اين ترجمه او خواهد آمد ) به دست مىآيد كه صاحب معالم در آن سال هفتساله بوده است « 1 » . صاحب معالم از گروهى از شاگردان پدر بزرگوارش از قبيل شيخ حسين ابن عبد الصمد عاملى والد شيخ بهايى روايت مىكرده است . و من خود ( صاحب امل ) گروهى از شاگردان او و صاحب مدارك را ملاقات و نزد بعضى از آنها تلمذ كردهام و آثار صاحب معالم و مرويات او را به توسط آنها از وى روايت كردهام از جمله آنان است جد مادريم شيخ عبد السّلام بن حر عاملى كه عموى پدرم هم بوده است ، و نيز به توسط شيخ حسين بن حسن ظهيرى عاملى از شيخ نجيب الدّين على بن محمّد بن مكى عاملى ( جامع ديوان صاحب معالم ) از او روايت مىكنم . صاحب معالم ، دانشورى بود كه خط را نيكو مىنوشت و حافظهاى قوى و حضور ذهنى بىمانند داشت و حافظ رجال و اخبار و اشعار بود و شعر را مانند نامش حسن در كمال حسن و زيبايى مىسرود از جملهء آثار منظوم اوست : عجبت لميت العلم يترك ضائعا * و يجهل ما بين البرية قدره و قد وجبت أحكامه مثل ميتهم * وجوبا كفائيا تحقق أمره فذا ميت حتم على الناس ستره * و ذا ميت حق على الناس نشره
--> ( 1 ) - در صورتى كه صاحب معالم سال 959 متولد شده باشد و شهيد سال 966 به شهادت رسيده باشد صاحب معالم در آن سال چنانچه در متن ذكر شده هفتساله بوده است بنابراين آنچه را در سلافه نوشته كه صاحب معالم در آن سال دوازدهساله بوده درست نيست ؛ زيرا بايستى صاحب معالم سال 954 متولد شده باشد - م .