الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

267

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

حسكا از عمويش ابو جعفر محمّد بن حسن بن حسين و از پدرش ابو القاسم حسن بن حسين ، و از شيخ صدوق روايت مىكرده است و به طورى كه از پاره‌اى از اسانيد اخبارى كه به خط شهيد بوده به دست مىآيد ، شيخ ابو القاسم عبيد اللّه بن حسن فرزند مترجم ما از پدرش روايت مىكرده است و همين عده اخبار را شيخ نعمة اللّه بن خاتون عاملى در اجازه‌اى كه براى سيد ابن شدقم مدنى نوشته است ايراد كرده است . شيخ منتجب الدّين در فهرست مىنويسد : جد ما شيخ امام شمس الاسلام حسن بن حسين بن بابويه قمى نزيل رى و معروف به حسكا از ثقات موجهين بوده و همه تصانيف شيخ ابو جعفر طوسى را در نجف اشرف در نزد خود او قرائت كرده و همچنين مراتب فقه و اصول را از شيخ سلار بن عبد العزيز و ابن براج بهره گرفته و كليه آثار آن‌ها را نزد ايشان خوانده است . از جمله آثار او در فقه كتاب العبادات و كتاب الاعمال الصالحة است همچنين كتاب سير الانبياء و الائمه كه در فنون ديگر بوده و والد ما روايت آن‌ها را به ما اجازه داده است . مؤلف گويد : نسبى را كه منتجب الدّين در فهرست خود ايراد كرده از باب اختصار بوده است و تحقيق در نسب او همان است كه ما متذكر شده‌ايم و اضافه مىكنيم كه ، حسكا علاوه بر شيخ و سلار و ابن براج ، از سيد بن حمزه هم بهره برده است و ما اين موضوع را پس از اين در ذيل ترجمه فرزندش ابو القاسم عبيد اللّه بن حسن يادآور خواهيم شد . از جمله شاگردان حسكا فرزندش ابو القاسم است و شيخ معاصر در اواخر وسائل الشيعة به تلمذ ابو القاسم نزد پدرش اشاره كرده است . مؤلف گويد : حسكا به فتح حاى بىنقطه و سكون سين ، مخفف از حسن كياست و كيا لقب او بوده و معناى كيا به واژهء گيلان و مازندران و رى به معناى رئيس و سرپرست و مانند اين‌هاست و آن ، از جمله كلماتى است كه براى تعظيم به كار مىرود و در مقام ستايش ، از آن استفاده مىكنند و پيش