كنم و بايد بگويم كه او به آخرين پايهء همه خوبىها رسيده بود و همگى مفاخر را با اختلافاتى كه دارند در خود گرد آورده بود و گفتار من هرچه رسا باشد فروتر از آن است كه دم از كمترين فضائل و معالى او بزند . و زبان توصيف من ناتوان‌تر از آن است كه ، ساده‌ترين فضيلت‌ها و كوشش‌هاى او را بيان كند . ابن خلكان در ضمن يادآورى از او مىنويسد : صاحب ، از نظر فضائل و مكارم و بخشش ، نادره زمان و اعجوبه دوران بود . تا آنجا كه گويد : از آثار او كتابى است در فن لغت و واژه‌شناسى به نام : المحيط اين كتاب ، در هفت مجلد و به ترتيب حروف ابجد تدوين شده است و ديگرى الكافى در نامه‌ها ، و كتاب الاعياد و فضائل النيروز و كتاب الامامة ، در اين كتاب برترى على بن ابى طالب عليهما السّلام را بر ديگران بيان نموده و امامت آن حضرت را اثبات كرده است و ديگرى الكشف عن مساوى شعر المتنبى ، و كتابى در اسما و صفات حق‌تعالى . صاحب ، علاوه بر آنچه گردآورده نامه‌هايى بديع و بىنظير داشته و در سرودن اشعار استادى بىهمال بوده است . ابن خلكان پس از بيان آثار او مىنويسد : صاحب ، براى نقل كتاب‌هايش نيازمند به بار چهارصد شتر بود . و از همين‌جا مقايسه مىشود كه تجمل او تا چه حدى بوده است . صاحب ، در سال 326 هجرى متولد شد و در سال 385 هجرى در رى درگذشت . و جنازهء او را به اصفهان بردند و در خانه‌اش مدفون ساختند « 1 » .

--> ( 1 ) - در پاورقى از ابن خلكان نقل كرده : صاحب ، 14 شب باقى مانده از ذيقعده در سال 326 در اصطخر فارس يا طالقان متولد شده و در شب جمعه 24 صفر سال 385 در رى درگذشته است . جنازه‌اش به اصفهان انتقال داده شده و در محله باب دزيه در قبه‌اى كه همين اكنون باقى و دخترزاده‌هايش متعهد امور آنجا هستند دفن شده است مقبره صاحب در حال حاضر در اصفهان معروف و مزار است - م .