سلطان محمد مطربي سمرقندي
707
تذكرة الشعراء ( فارسي )
نقطهء دوم در ذكر فضلايى كه مؤلف ايشان را ديده ، ملازمت ننموده [ است ] . [ « 313 » ] ذوقى ميانكالى [ سدهء دهم هجرى / شانزدهم ميلادى ] ذوقى ميانكالى ، از شعراى خوشگوى مقرّر معتبر مشهور است . اسمش عبد اللّه است و ولد جناب افاضت انتساب مولانا باباى نوقايى است . صورت خوب داشت و اهليت مرغوب . گفتارش عجايب پسنديده و اشعارش ، به غايت پاكيزه است . چند روزى به امير شهيد مظفّر حسين پروانچى تقرّب مىنمود و نزد او به غايت معزّز بود . بيشتر به گفتن مثنوى توجّه مىفرمود . كتابى مسمّى به : ناز و نياز در اسلوب يوسف و زليخاى حضرت حقايقپناهى خجستهفرجامى - قدّس سرّه - تصنيف كرد و آن را موشّح به نام نامى خاقان جمشيدمكان ولى محمد خان - خلّد اللّه ملكه « 1 » ابدا - گردانيده ، گذرانيده موصول به صله گشت . هنوز كام جانش از شهد آن صله شيرين نگرديده بود كه شبى جمعى از اهل بغى ، به جهت اغراض نفسانى ، او را شهيد ساختند و بعضى اين معنا را از كرامات روح پرفتوح حضرت خجستهفرجامى مىدارند ، به سبب آن جرأتى كه در تقابل
--> ( 313 ) . ذوقى ميانكالى يا سمرقندى و صاحب منظومهء ناز و نياز كه به نام قل احمد خان گفته است و از تاريخ تولد و وفات وى اطلاع دقيقى در دست نيست و از شاعران اواخر سدهء دهم هجرى است : صحف ابراهيم ، برگ 113 ، ( ش 3 ) ؛ شمع انجمن ، ص 159 ؛ خزانهء عامرهء آزاد ، ص 228 ؛ الذريعه ، 9 / 2 / 342 ؛ فرهنگ سخنوران ، 1 / 356 . ( 1 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( ملك ) .