سلطان محمد مطربي سمرقندي

58

تذكرة الشعراء ( فارسي )

جهانگير از تدوينات ما نيز شرف‌پذير گردد . بنابر آن چند ورق از اسامى شعرايى كه در ايام پادشاهى والد بزرگوار ما - رحمه اللّه - بودند و ما آن را در زمان شاهزادگى خود جمع كرده بوديم ، چون بسيار موجز بود ، لايق چنان ديديم كه داخل تصنيف شما باشد و شما نيز تبرّكا آن نسخه را لباس اختتام پوشانيد ، نيكو خواهد بود . » « 1 » مطربى تقاضاى جهانگير را قبول كرده و آن تذكره كه شرح‌حال و نمونهء اشعار 81 شاعر است از هند و شاعرانى كه به هند مهاجرت كرده‌اند با عنوان : « ذكر شعرايى كه در ايام سلطنت جلال الدين محمد اكبر شاه غازى در هند بوده‌اند و شهرت داشتند » در بخش خاتمهء نسخهء زيباى جهانگير جاى داده است و در آخر آن نوشته : « تمام شد اسامى كه خليفهء الهى جمع كرده بودند . » « 2 » اينكه جانفدا در مقدمهء تذكرة الشعراى مطربى نوشته كه تذكرة الشعراى جهانگير كه به نسخهء زيباى جهانگير ، ملحق شده ، داراى 82 شاعر است ، اشتباه مىباشد . چون در تذكرة الشعراى جهانگير كه به كوشش عبد الغنى ميرزايف ، در پاكستان ، كراچى ، 1976 م ، به چاپ رسيده شمار 81 شاعر ، بيشتر نيامده است . « 3 » نسخهء منحصربفرد نسخهء زيباى جهانگير ، با شمارهء 3023 در كتابخانهء موزهء بريتانيا ، بخش اينديا افيس موجود است . « 4 » 3 . خاطرات مطربى ، اثرى مستقل و حاصل مذاكرات و مصاحبه‌هاى 24 ملاقات مطربى با جهانگير شاه در لاهور است . از اين اثر نيز ظاهرا يك نسخه بيشتر موجود نيست و آن هم در آخر نسخهء زيباى جهانگير است كه با شمارهء 3023 در كتابخانه موزه بريتانيا بخش اينديا افيس موجود است . و گويا نسخه‌اى مستقل از آن وجود ندارد . اين اثر داراى يك ديباچه و 24 واقعه ( ملاقات ) است كه هريك از اين وقايع حاصل يك

--> ( 1 ) . خاطرات ، واقعهء 23 ، ص 70 . ( 2 ) . تذكرة الشعراى جهانگير ، ص 1 و 34 . ( 3 ) . تذكرة الشعراى مطربى ، مقدمهء جانفدا . ( 4 ) . راهنماى كتاب « نسخهء زيباى جهانگير » ، جلد هفدهم ، ص 515 .