مؤلف مجهول
193
تذكرهء بغراخانى ( تذكره مشايخ اويسيه ) ( فارسي )
يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً » [ بنى اسرائيل : 79 ] غير او را درين مقام محمود ياراى مداخلت نيست . و هميشه در زبان مبارك آن بزرگوار اين جريان مىكرد كه : انا غيرى ! انا غيرى ! « 1 » . يكى از درويشان پرسيد كه : اى بزرگوار ! معنى اين كلام چيست كه اكثر اوقات به زبان معجز بيان جارى مىگردد ؟ شيخ فرمود : هركه بدل است و ربوده ، او فهمد . با وجود اين جواب ، سائل سكوت نكرد . آخر شيخ گفت : اى نادان « 2 » ! معنى كلام را به تو ظاهر سازم . به چشم ظاهر خود مشاهده كن تا معنى اين « 3 » معلوم تو شود . آن بود كه بزرگوار در يك مجلس هفتاد نوع صورت در خود ظاهر ساخت ، يعنى تبديل صورت كرد و تغيير لباس و تحويل قالب . بعده گفت : اى درويش ! دانستى كه معنى انا غيرى چه بوده است ؟ درويش گفت : اى بزرگوار ! صدقنا و سلمنا ، كسى كه در يك مجلس اين همه « 4 » غيريت « 5 » نمودار سازد ، لاف انا غيرى مر او را سزد ! شيخ گفت : اى درويش « 6 » ! معنى ظاهرى او اين بود كه ظاهر شد . اما از حقيقت معنى اين كلام روزى شود كه خبردار گردى . روزى شيخ صائم بود . درويشان در مقام ضيافت شدند . اتفاقا ده كس دغدغه كردند كه شيخ را به خانهء خود « 7 » طلب نمايند . چون وقت افطار شد آن ده كس همه تكليف كردند . به همه وعدهء ذهاب داد . در زمان افطار در هر ده خانه حاضر شد و « 8 » افطار كرد و هم در خانهء خود بود . فردا روز در ميان درويشان از اين واقعه مكالمه شد و نزاع افتاد . و هريك مىگفتند كه : شيخ در كلبهء من تشريف داشت . آخر احتياج افتاد كه از شيخ پرسند . يكى زبان سؤال دراز كرد و از شيخ پرسيد كه : اى بزرگوار ! شب گذشته در كلبهء كدامى ازين درويشان مضيف « 9 » تشريف داشتيد ؟ شيخ گفت : اى درويش ! من از هيچ مكانى « 10 » خالى نيستم ، و هيچ مكانى هم از من خالى نيست ، از آن سبب بدلايم مىخوانند . ديگر از كرامات آن بزرگوار آن بود كه جميع وحوش ، على قدر وسع و حوصله خدمت شيخ را « 11 » بجاى مىآوردند و فرمان او را قبول مىداشتند . چهل سال « 12 » ديگر برين گذشت . روزى دغدغهء سير « 13 » به خاطرش آمد . برخاست « 14 » و تنها بيرون از شهر رفت . جوى آبى پيش آمد .
--> ( 1 ) - ب : عندى ( 2 ) - ب : ياران ( 3 ) - ب : - معنى اين ( 4 ) - ت : + نوع ( 5 ) - ب : غيرت ( 6 ) - الف : - اى درويش ( 7 ) - ب : - خود ( 8 ) - ب : - حاضر شد و ( 9 ) - ب : - مضيف ( 10 ) - ب : مكان ( 11 ) - ب : - را ( 12 ) - ب : روز ( 13 ) - الف : - سير ( 14 ) - ب : برخواست