ياقوت الحموي ( مترجم : آيتى )

665

معجم الأدباء ( فارسي )

صولى گويد : ديوان شعرش پانصد ورقه است . از آثار اوست : كتاب البساله و كتاب الابيات السائره و كتاب معانى الشعر و كتاب ما اتفق لفظه و اختلف معناه . . 649 - عبد الله بن ذكوان فارسى [ 1 ] قرشى و فهرى . وى قارى قرآن بود در سال 342 وفات كرد . مردم در نماز به او اقتدا مىكردند . مردى نيك محضر و خوشخو بود . در زمان او كسى بهتر از او قرآن نمىخواند . . 650 - عبد الله بن رستم [ 2 ] وى مستملى ابن السّكّيب بود . . 651 - عبد الله بن زبير ( ابن معتزّ ) [ 3 ] گويند نام معتز محمد بن جعفر بن متوكل بود و ابو العباس كنيه داشت . در ربيع الآخر سال 296 كشته شد . گويند ولادت او در ماه شعبان سال 247 بود . عبد الله از ادب و فضل بهره‌اى فراوان داشت با روحى بلند و اخلاقى نيكو و از هر علمى بهره‌مند . شعرش در وصف و تشبيه در نهايت زيبايى است و همه بدان اقرار دارند . با ابو العباس مبرّد و ثعلب ديدار داشت و در نزد آن دو ادب آموخت . ابو على حسن بن عليل عنزى را نيز بديد و از او نقل روايت كرد . جماعتى شعرش را از او نقل كرده‌اند ، از جمله ابو بكر صولى . از آثار اوست : كتاب كوچكى كه آن را كتاب البديع ناميده و در آن گفته است كه بديع نامى است براى فنون شعر كه شعرا و ناقدان متأخر از آن ياد كرده‌اند ولى علماى لغت و شاعران قديم جاهلى يا مخضرمين كه هم عصر جاهلى را درك كرده‌اند و هم اسلام را اين اصطلاح را نمىشناخته‌اند و چيزى از آن نمىدانسته‌اند . ابن معتز گويد : كسى جز من فنون بديع را گرد نياورده و كس در اين فن بر من پيشى نگرفته .

--> [ 1 ] المختصر . [ 2 ] المختصر . [ 3 ] المختصر و بنگريد به اشعار اولاد الخلفاء : 107 ، الاغانى 10 : 286 ، الفهرست : 129 ، تاريخ بغداد 10 : 895 ، نزهة الالباء : 160 ، المنتظم 6 : 84 ، ابن خلكان 3 : 76 ، عبر الذهبى 2 : 104 ، الوافى 17 : 447 ، مرآة الجنان 2 : 225 ، البداية و النهاية 11 : 108 ، الفوات 2 : 239 ، الشذرات 2 : 221 .