ياقوت الحموي ( مترجم : آيتى )
659
معجم الأدباء ( فارسي )
گويند روزى بر نور الدين محمود بن زنگى وارد شد . او را پرسيد كه روزگار چگونه مىگذرانى ؟ گفت : آنسان كه نه خدا مىخواست و نه پيامبر او و نه تو و نه من و نه مردم زمانهام . پرسيد كه اين چگونه باشد ؟ گفت : خدا مىخواهد كه من از دنيا روى بگردانم و به آخرت روى آورم و من چنان نيستم . پيامبر از من همان خواهد كه خدا خواهد و من چنان نيستم اما تو از من مىخواهى كه از تو چيزى از مال دنيا نخواهم و من نه چنانم كه تو خواهى اما من خود مىخواهم كه خوشبختترين مردم باشم و مالك همهء دنيا و حال آنكه اينسان كه خود خواهم نيستم و مردم زمانهام دوست دارند كه قطعه قطعه شوم و من هنوز زندهام . پس چگونه است حال كسى كه نه چنان است كه خدا مىخواهد يا پيامبر مىخواهد يا سلطان وقت مىخواهد و نه خود مىخواهد و نه مردم زمانهاش مىخواهند ، نه دوستش مىخواهد و نه دشمنش . نور الدين خنديد و جايزتى نيكويش داد . . 642 - عبد الله بن برّى بن عبد الجبّار [ 1 ] ابو محمد مصرى ، مقدسى معروف به ابن برّى ، نحوى و لغوى و اديب . قاضى الاكرم در اخبار النحاة گويد : نامش بر سر زبانها افتاد و در سراسر مصر كس در قرائت همتاى او نبود . كتاب سيبويه را نزد ابو بكر محمد بن عبد الملك شنترينى خواند و متصدى علم قراءات در جامع عمرو بن العاص گرديد . وى با وجود علم و فهم فراوانش گاه دچار غفلت مىشد و در اين باب از او حكايات عجيب نقل كردهاند . در مصر در سال 582 در گذشت . به تصحيح كتب عنايتى خاص داشت . حواشى را به خط قرمز مىنوشت . بر كتاب الصحاح ابو نصر اسماعيل بن حمّاد جوهرى حواشى نوشت كه ناتمام ماند . در انواع علوم حاذق و حاضر جواب بود . از او حكايات عجيب نقل كنند . گويند گوشت و تخم مرغ و نان و هيزم خريده بود و به خانه مىبرد . وقتى رسيد اهل خانه در را قفل كرده از پى كارى رفته بودند او هرچه را آورده بود از روزنى به درون انداخت بىآنكه بينديشد كه تخم مرغها مىشكنند و گوشت را گربه مىخورد . يكى از مصريان گويد : روزى با شيخ
--> [ 1 ] المختصر و بنگريد به انباه الرواة 2 : 110 ، ابن خلكان 3 : 108 ، سير الذهبى 12 : 176 ، عبر الذهبى 4 : 247 ، الوافى 17 : 80 ، مرآة الجنان 3 : 424 ، طبقات الاسنوى 1 : 267 ، طبقات السبكى 7 : 121 ، البداية و النهاية 12 : 319 ، النجوم الزاهرة 6 : 103 ، بغية الوعاة 2 : 34 ، اشارة التعيين : 161 ، حسن المحاضره 1 : 533 ، الشذرات 4 : 273 ، المقفّى 4 : 450 .