و ابو اسحاق از شاگردان ابو سعيد سيرافى و در كتابت و شعر استاد بود . گاه كتابى تصنيف مىكرد و گاه املا مىنمود و يا به شرح اشعار مىپرداخت . در عروض و قوافى و معانى سخن مىگفت و بر شعر متنبى انتقاد مىكرد و بسيارى مطالب را از برداشت ولى ابن عميد نه درهمى در دست او نهاد و نه گردهء نانى در دامنش ؛ با آنكه او را اجازت داده بود كه بر او وارد شود و سخنش را شنيده بود و فضل و كمالش را شناخته بود و از رنجى كه در طلب علم بر خود هموار كرده بود آگاه شده بود . 22 - ابراهيم بن عقيل بن جيش بن محمد قرشى [ 1 ] كنيه‌اش ابو اسحاق بود ، معروف به ابن المكبّرى ، نحوى دمشقى . بنا به روايت ابن عساكر در تاريخ دمشق به سال 474 وفات كرد و در باب الصغير به خاك سپرده شد . و گويد كه او از ابو الحسن على شرابى نحوى روايت مىكرد و ابو بكر احمد بن ثابت خطيب و ابو محمد بن اكفانى از او روايت مىنمودند . خطيب او را صدوق شمرده ولى ابن عساكر گويد سخنش در خور تأمل است . خطيب در كتاب خود موسوم به تلخيص المتشابه [ 2 ] او را ذكر كرده است . ابن عساكر گويد كه ابو اسحاق مىگفت : نوشتهء ابو اسود دوئلى كه على ( ع ) به او املا كرده ، در دست اوست . همواره اصحاب خود و ، به ويژه ، اصحاب حديث را وعده مىداد كه آن نوشته را به آنها نشان خواهد داد و به وعده وفا نمىكرد . تا روزى يكى از شاگردانش فرصت يافت و از روى آن نوشت . براى آن اسنادهايى ترتيب داده بود كه مجعول بودنش آشكار بود و خطيب متوجه اين جعل نشده بود و او را موثق شمرده بود . آن نوشته در امالى ابو القاسم عبد الرحمن بن اسحاق زجاجى نحوى حدود ده سطر بود و آن چه ابراهيم بن عقيل بر ساخته بود نزديك به ده ورق . ابو اسحاق قرشى را كتابى است در نحو به قدر كتاب اللّمع و من آن را ديده‌ام .

--> [ 1 ] مصورة ابن عساكر 2 : 47 ، تهذيب او 2 : 231 ، الوافى 6 : 56 ، بغية الوعاة 1 : 419 ، در المختصر نيامده است . [ 2 ] تلخيص المتشابه كتابى است در ضبط كلمات براى مصون ماندن از تصحيف كه در آن عقيل به فتح عين آمده است .