از جمله نامه‌هاى وطواط به او نامه‌اى است كه با اين بيت آغاز مىشود : [ 1 ] كتابي و في الأحشاء وجد على وجد * إلى الصدر مولانا الأجلّ أبي سعد 2 - ابان بن تغلب بن رياح جريرى [ 2 ] ابو سعيد كنيه داشت . او را بكرى و جريرى مىگفتند زيرا از موالى بنى جرير بن عبّاد بود كه نسب به بكر بن وائل مىرسانيدند . ابو جعفر محمد بن حسن طوسى [ 3 ] او را در مصنّفى الامامية [ 4 ] ياد كرده است . ابان در 141 هجرى در گذشت . ابو جعفر گويد : در ميان اصحاب ما ، ثقه و جليل القدر بود و صاحب منزلتى عظيم . ابو محمد على بن الحسين و ابو جعفر امام محمد باقر و ابو عبد الله امام جعفر صادق ( عليهم السلام ) را ديد و از آنها روايت كرد و در نزد آنها قرب و مقامى داشت . ابو جعفر ( ع ) او را گفت كه در مسجد مدينه بنشين و براى مردم فتوا بده ، من دوست دارم كه در ميان شيعيان خود كسى را چون تو ببينم . و چون خبر وفات او به ابو عبد الله امام جعفر صادق ( ع ) رسيد گفت : به خدا سوگند مرگ ابان دلم را به درد آورد . ابان قارى قرآن و فقيه و لغت‌شناس بود و خردمند و در حديث مورد اعتماد و از عرب سخن شنيده بود و از آنها حكايت مىكرد . از آثار اوست : كتاب الغريب فى القرآن كه در آن شواهد شعرى آورده است . بعد از او عبد الرحمن بن محمد ازدى كوفى آمد كه از كتاب ابان و محمد بن سائب كلبى و ابو روق عطيّة بن حارث ، كتابى ترتيب داد . در آن موارد اختلاف و موارد اتفاق آنهاست . ديگر از

--> حدائق السحر را به نام پسرش ابو المظفر تأليف كرد . رشيد وطواط در سال 573 وفات كرده و ابو المظفر در سال 589 به جاى پدر نشسته است . [ 1 ] حاصل معنى : نامهء من - و در اندرون اندوهى است بر سر اندوه ديگر - به سوى وزير ، سرور ، اجلّ ، ابو سعد . [ 2 ] صفدى شرح حال او را در الوافى و سيوطى در البغيه ، 1 : 403 ، به ايجاز آورده‌اند و به الفهرست : 276 بنگريد و نيز براى او كتاب القراءات را و كتاب فن فى الاصول را بر وفق نظر مذهب شيعه نقل كرده است و بنگريد به طبقات ابن الجزرى 1 : 4 و البلغه ، ولى اين ترجمه در المختصر نيامده است . [ 3 ] محمد بن حسن طوسى ، معروف به شيخ طوسى ، در 460 در گذشت . وى از خراسان بود و از خراسان به بغداد رفت و چهل سال در آن جا بزيست . سپس به نجف رخت اقامت كشيد و در آن جا وفات يافت . او را تأليفات بسيار است چون معالم العلماء و فهرست كتب شيعه ، كه به فهرست طوسى معروف است . اين كتاب در سال 1853 - 1855 در كلكته چاپ شده و نيز در 1981 در ازنابروك و در 1983 در بيروت . ميان اين دو چاپ اختلافهايى است . [ 4 ] بنگريد به : فهرست طوسى : 5 كلكته ، 44 بيروت .