اخبار الشعراء و معجم الادباء نقل كرده است . ديگر كتاب المقتضب في النّسب ، يا كتاب انساب العرب كه ابن شعار و ابن خلكان و ذهبى از آن ياد كرده‌اند . كتاب المقتضب ياقوت مختصر كتاب جمهرهء ابن الكلبى است و هم از آثار ادبى او اخبار المتنبّى و كتاب ضرورات الشعر است . اكنون از ميان همهء آثار ياقوت به بحث پيرامون معجم الادبا مىپردازيم كه موضوع اين مقدمه است . ياقوت در مقدمهء كتاب خود گاه آن را ارشاد الاريب في معرفة الأديب ناميده ولى در مواضع ديگر نامهاى مختلفى به آن داده است . چون معجم الادباء ، اخبار الادباء ، كتاب الادباء و نيز اخبار النحويّين و ابن شعار آن را معجم ائمّة الادباء ناميده است . ابن المستوفى گويد كه مؤلف ، كتاب خود را إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب ناميده بود ولى بعد آن را إرشاد الألبّاء إلى معرفة الأدباء ناميد . وى در كتاب خود از نحويان و لغت‌شناسان و نسب شناسان و اخباريان و مورّخان و ورّاقان معروف و كاتبان مشهور و صاحبان رسايل مدوّن و خطاطان حكايت كرده و كوشيده است تاريخ ولادت و وفات و آثار هر يك از آنها را ذكر كند و نيز نسب آنان را تا جايى كه برايش ممكن بوده برشمارد و نيز شمارى از شعرهايشان را بياورد ولى به قصد ايجاز مطلب اسانيد روايات را حذف كرده ولى منابع هر روايت را آورده است . شرح حال برخى را به تفصيل آورده چون شرح حال صاحب بن عبّاد و ابو حيّان توحيدى و ابو الفتح بن عميد و وزير ، مهلّبى و محمد بن جرير طبرى و شافعى . ياقوت عنوانها را به ترتيب حروف هجا آورده هر چند اين ترتيب به دقت رعايت نشده ، گاه شرح حال شاعران را نيز در زمرهء شرح حال ادبا آورده . ياقوت از سن بيست‌سالگى تأليف معجم الادباء را آغاز كرده است . عناوينى از كتاب معجم الادباء مفقود شده . منابعى كه از آنها بهره گرفته نزديك به 250 منبع است ولى البته اين همهء منابع نيست . وى از معاصران خود فراوان سخن پرسيده يا از آثار آنان سود برده است . منابع مهم او عبارتند از فهرست ابن نديم و يتيمة الدهر ثعالبى و تاريخ بغداد خطيب و تاريخ دمشق ابن عساكر و تاريخ نيشابور حاكم و المقتبس ابن حيان و معجم الشعراء مرزبانى و خريدة القصر عماد اصفهانى و مراتب النحويين ابو طيب لغوى و نشوار