عبد الله الأنصاري الهروي

مقدمه 40

طبقات الصوفية ( فارسي )

5 پيران او از گروهى از مشايخ در نفحات الانس ، مقامات پير هرات و طبقات الصوفية و منابع ديگر به نام پيران خواجه عبد اللّه انصارى ياد شده است و بعضى را او خود پير خويش خوانده است مانند طاقى و خرقانى . بسيارى ديگر از مشايخ كه در مقامات و نفحات از آنان به عنوان پيران خواجه عبد اللّه انصارى نام برده شده است در حقيقت مشايخى بوده‌اند كه پير هرات از كودكى تا سالهاى بزرگى با آنان ديدار و صحبت داشته است و اطلاق كلمه‌ى پير بر آنان در معنى خاص ، درست نيست ؛ اما از آن روى كه پير هرات را با آنان ديدار و صحبت بوده است و بيشتر اين مشايخ از احترام و بزرگى برخوردار بوده‌اند و پير هرات از هريك از آنان نكته‌اى ، سخنى و داستانى آموخته است و يا به نحوى در زندگى عرفانى او اثر گذاشته‌اند اطلاق كلمهء پير بر آنان از روى توسع است . در اين فصل نيز احوال و آثار آنان در عين توجه به تأثير هريك بر پير هرات بررسى مىشود . 1 - شيخ عمو در سراسر طبقات الصوفية از پيران و نزديكان پير هرات كسى را نمىيابيم كه نام او بيشتر از شيخ عمو يعنى ابو اسماعيل احمد بن محمد بن حمزه ، برده شده باشد . در هيچ كجاى آن كتاب از شيخ عمو به نام پير خواجه عبد اللّه انصارى ياد نشده است ؛ ولى بسيارى از سخنان پير هرات مستند به سخنان ، حكايات و موضوعات و گفته‌هايى است كه گوينده آن سخنان و مرجع آن اطلاعات شيخ عمو بوده است . شناسائى شيخ عمو چنان كه به هنگام بررسى احوال پير هرات نيز اشاره شد با زندگى و شناخت پير هرات رابطه‌اى مستقيم دارد . تأثير شيخ عمو را از دو جهت