صاعد الأندلسي

98

التعريف بطبقات الأمم

وى در چاپ نخست بعد از معرّفى كتاب ، چنين اظهار مىدارد : بخت ياريمان كرد ويك نسخهء خطّى از كتاب التعريف بطبقات الأمم ، در نزد شخصي از كتاب‌فروشان دمشق پيدا كرديم . سه سال قبل بود ، آن را خريديم وبا شوقى فراوان به مطالعه‌اش پرداختيم واز همان وقت نظرمان اين بود كه آن را در مجلّهء المشرق انتشار دهيم ؛ امّا تا اين زمان فرصتى مناسب دست نداد . اين نسخه بيشتر از 200 سال قدمت ندارد وشايد قدمتش كمتر از اين هم باشد . به علاوة تاريخ كتابت هم ندارد ، ولى با خطّى روشن وبا قلم فارسي بر روى كاغذ ضخيم مايل به زرد نوشته شده وصحّافى وجلدسازى محكم با پوست وورقهاى رنگين دارد كه با قابى زرنگار از هر دو طرف آنها را دربرگرفته وبه زبانه‌اى به همان‌گونه نيز آراسته است ونسخه اجمالا با وجود غلطهايش وضعيت خوبى دارد . « 1 » در چاپ مستقلّ شيخو كه در 1912 صورت پذيرفته ، شيخو در پايان براصل كتاب ، دو عنوان : يكى « روايات على كتاب طبقات الأمم » وديگرى : « ملحق للإصلاحات » افزوده است . شيخو در توضيح پيرامون روايات على كتاب طبقات الإمم گفته است : « 2 » وقتي كه ما به كار انتشار دنباله‌دار اين كتاب در مجلّهء المشرق مشغول شديم ، به يكى از مديران سابق موزهء بريتانيا ، آقاى ا . ج . الّس « 3 » ، نامه نوشتيم وپرسيديم كه چطور مىتوانيم به نسخه‌اى از نسخ خطّى كتاب كه در موزهء بريتانيا نگهدارى مىشوند ، دست يابيم ؟ جناب مدير لطف كرده تصويرى فتوگرافى در نهايت وضوح از آن اثر ، بر ايمان ارسال كرد ومزيد بر آن هم ، تصوير دو نسخهء ديگر را كه در آنها قسمتى از كتاب بود ، به همراه آن فرستاد وبدين ترتيب امكان يافتيم كه در اين چاپ روايتهاى هر سه نسخه را

--> ( 1 ) . المشرق ، سال چهاردهم ، 566 به بعد . ( 2 ) . تعليقات ، 91 - 121 . ( 3 ) . . sillE . G . A