صاعد الأندلسي
91
التعريف بطبقات الأمم
موضوعهاى فرعى ديگر قاضى صاعد در كتاب التعريف بطبقات الأمم علاوة بر موضوع اصلى وموضوعهاى فرعى ياد شده ، به موضوعها وجنبههاى ديگرى نيز پرداخته است كه در درجهء سوم از اهميّت قرار دارند ، از قبيل : نقد كتاب ، نقد آراى علمي ، هنر سرگذشت نامهنويسى ، نقد رجال و . . . همچنين از اين كتاب در علوم كتابدارى براي فنونى ، همچون : كتابشناسى ، ردهبندى كتب واسناد علمي وفهرستنويسى مىتوان استفاده كرد ومثلا آنطور كه از نظام الفهرست ابن نديم در ردهبندى معروف به ديوئى « 1 » يا ( دهگانى ) بهره جستهاند ، از اين اثر هم با اندك صرف وقتي مىتوان با توجّه به نظام ويژهاى كه در دستهبندى اطلاعات أقوام وملل ارائه كرده است ، نظامى جامع ومناسب عصر قاضى صاعد طرح واستخراج كرد اين امر به آسانى با شمارهگذارى عنوانهاى اصلى وفرعى كتاب امكانپذير مىباشد . اين نظريه ، در طي گفتگوهايى كه با دو تن از استادان مجرّب كتابشناسى وفنون كتابدارى در إيران آقاى عبد الحسين حائري وآقاى حسين بني آدم ، صورت گرفت ، مورد تأييد ايشان نيز واقع گرديد . منابع قاضى صاعد در تأليف التعريف بطبقات الأمم قاضى صاعد در تأليف كتاب التعريف بطبقات الأمم پيش از هر مأخذ ديگرى ، از سه كتاب ديگر خود كه آنها را پيش از اين كتاب تأليف كرده بهره جسته است ، بدينترتيب : الف - إصلاح حركات النجوم والتعريف بخطأ الراصدين بهنظر مىرسد كه بيشترين قسمت مطالب مربوط به تاريخ علم نجوم رياضى وطبيعي وعلم احكام نجوم ونيز اطلاعات مربوط به رصدها وزيجها ونقد وبررسى آنها را ، كه قاضى صاعد در كتاب التعريف بطبقات الأمم آورده ، در حقيقت از همين كتاب
--> ( 1 ) . ) 1391 - 1581 ( livleM , yeweD