است . « 1 » ط - طبقات الحكماء : ابن خلّكان در دو مورد از وفيات الأعيان خود ، آن را ذكر كرده است . « 2 » از اين نه مورد ، بروكلمان احتمال داده است كه دو مورد : يكى أخبار الحكماء وديگرى صوان الحكم في طبقات الحكماء يكى بوده باشند « 3 » ؛ امّا به‌نظر مىرسد كه نه تنها اين دو مورد بأهم يكى هستند ، بلكه اين هر دو با موردهاى : طبقات الاطبّاء ، وطبقات الحكماء وهمهء اين چهار مورد نيز روى هم با التعريف بطبقات الأمم يكى هستند ؛ يعنى ، در حقيقت اينها همه نامهاى مختلفي هستند كه ناقلان ، بر همان يك كتاب اطلاق كرده‌اند ودلايل زير اين موضوع را اثبات مىكنند : - ياقوت در همان كتاب « 4 » ، تاريخ فوت وتولّد ابن حزم اندلسى را از قول قاضى صاعد نقل كرده واز مأخذ خود به عنوان أخبار الحكماء نام برده ومطلبي را كه نقل كرده ، عينا در كتاب التعريف بطبقات الأمم مىيابيم ؛ - همو در همان كتاب « 5 » ، در خلال شرح حال سيبويه نحوى از كتاب أخبار الحكماء واز قول قاضى صاعد ، مطالبى را نقل كرده كه آنها نيز عينا در كتاب التعريف بطبقات الأمم « 6 » موجودند . - ابن خلّكان « 7 » بتفصيل زندگىنامهء فارابى را از قول قاضى صاعد نقل كرده واز كتاب مأخذ خود به عنوان طبقات الحكماء نام برده است ؛ وتمامى مطالب نقل شده ، حرف به حرف در التعريف بطبقات الأمم موجودند ؛ - نيز همو ، در همان اثر خود « 8 » ، باز هم مطالبى از قول قاضى صاعد نقل كرده ومأخذ خود را طبقات الأطبّاء ودر نسخه‌اى ديگر طبقات الحكماء ناميده است ومطالب نقل

--> ( 1 ) . 5 / 156 . ( 2 ) . 5 / 154 ، 156 . ( 3 ) . 685 / 1 , S'LGA ( 4 ) . معجم الأدباء ، 5 / 86 . ( 5 ) . معجم الأدباء ، 6 / 82 . ( 6 ) . همين كتاب . ( 7 ) - ( وفيات الأعيان ، 5 / 154 ) ( 8 ) . وفيات الأعيان ، 5 / 156 .